Ülseratif kolit aktivasyonunun değerlendirilmesinde endoskopik ultrasonografinin klinik parametreler ile retrospektif karşılaştırılması
Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Dokuz Eylül Üniversitesi, Tıp Fakültesi, Dahili Tıp Bilimleri Bölümü, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2025
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: EREN YALÇIN
Danışman: Göksel Bengi
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Amaç: Bu çalışmada, ÜK aktivasyonunun değerlendirilmesinde EUS'nin etkinliğinin incelenmesi; EUS bulgularının klinik, biyokimyasal, endoskopik ve histolojik parametrelerle karşılaştırılması, ayrıca histolojik aktivitenin öngörülmesinde EUS'nin endoskopik Mayo skoru ve Mayo skoruna üstünlüğünün araştırılması amaçlanmıştır. Gereç ve Yöntem: Dokuz Eylül Üniversitesi Tıp Fakültesi Hastanesi Gastroenteroloji Kliniği'nde 01.01.2024 ve 01.10.2024 tarihleri arasında rektal radyal EUS uygulanmış, 18 yaş ve üzeri, ÜK tanılı 39 hastanın verileri retrospektif olarak incelendi. Anamnez bilgileri, Mayo skoru, Truelove-Witts sınıfı, endoskopik Mayo skoru, laboratuvar değerleri ve EUS bulguları Probel HBYS sistemi üzerinden elde edildi. Patoloji arşivinden çıkarılan preparatlar tekrar değerlendirilerek GHS, NHİ ve RHİ hesaplandı. EUS bulguları diğer parametreler ile karşılaştırıldı. Bulgular: Revize EUS ÜK skoru ile Mayo Skoru (r=0,723; p<0,001), endoskopik Mayo skoru (r=0,710; p<0,001), GHS (r=0,506; p<0,001), NHİ (r=0,576; p<0,001) ve RHİ (r=0,553, p<0,001) arasında istatistiksel olarak anlamlı pozitif korelasyon saptandı. Ayrıca rektum duvar kalınlığı ve fekal kalprotektin arasında istatistiksel olarak anlamlı pozitif korelasyon (r=0,348; p=0,035) saptandı. Histolojik aktivitenin öngörülmesinde revize EUS ÜK skoru ve Mayo skoru ROC analizi ile karşılaştırıldı. GHS/NHİ'ye göre revize EUS ÜK skorunun AUC'si 0,872 (%95 GA: 0,750-0,995; p=0,001), Mayo skorunun AUC'si 0,959 (%95 GA: 0,903-1,000; p<0,001) olarak saptandı. AUC'ler Delong test ile değerlendirildiğinde aradaki fark istatistiksel olarak anlamlı kabul edilmedi (p=0,1646). Sonuç: Veriler değerlendirildiğinde EUS'nin ÜK aktivitesini değerlendirmede etkili olduğu saptanmıştır ancak histolojik aktiviteyi öngörmede Mayo skoruna üstünlüğü gösterilememiştir. EUS'nin geleneksel yöntemlere üstünlüğünü araştırmak için daha geniş örneklem grubuna sahip, gözlemciler arası güvenilirliğin değerlendirildiği, tedavi sonrasında hastaların takip edildiği ve prospektif tasarlanmış kohort çalışmalarına ihtiyaç vardır. Anahtar Kelimeler: Mayo skoru, Nancy histolojik indeksi, revize endoskopik ultrasonografi ülseratif kolit skoru, transrektal ultrasonografi, ülseratif kolit