Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Dokuz Eylül Üniversitesi, Eğitim Bilimleri Enstitüsü, İlköğretim Ana Bilim Dalı, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2008
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: GÜL NİHAL İZMİRLİGİL
Danışman: NECİP BEYHAN
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Bu araştırmada, ilköğretim 4. Sınıf matematik ders kitabı ve öğrenci çalışma kitaplarının yapısalcı öğrenme anlayışına uygunluk düzeyinin belirlenmesi amaçlanmıştır.Araştırmanın evrenini, 2007-2008 eğitim-öğretim yılında ilköğretim 4. sınıflarda kullanılması için Milli Eğitim Bakanlığı Talim Terbiye Kurulu Tarafından onaylanan altı yayınevine ait matematik ders ve öğrenci çalışma kitapları oluşturmaktadır. Araştırmanın örneklemini, altı yayınevi içerisinden random yoluyla belirlenen üç yayınevine ait matematik ders ve öğrenci çalışma kitapları oluşturmaktadır.Araştırmada nitel araştırma yöntemi kullanılmıştır. Öncelikle literatürden yararlanılarak yapısalcı öğrenme anlayışına uygun matematik ders ve öğrenci çalışma kitabında bulunması gereken özellikler belirlenmiş ve ?yapısalcı anlayışa göre matematik ders ve öğrenci çalışma kitaplarını değerlendirme ölçeği? geliştirilmiştir. Geliştirilen bu ölçek doğrultusunda, ilköğretim 4. Sınıf matematik dersinde kullanılan ders ve öğrenci çalışma kitapları doküman incelemesi yöntemiyle analiz edilmiştir. Araştırma sonucunda; incelenen üç ders ve öğrenci çalışma kitabının yapılandırmacı öğrenme anlayışına uygunluk düzeyi, genel anlamda yetersiz bulunmuştur.Araştırmada ulaşılan sonuçlardan bazıları aşağıda özetlenmiştir:Ders kitaplarındaki içeriğin (hazırlık çalışmaları, örnekler, alıştırmalar, konu sunumu, sorular, problemler, etkinlikler) genel olarak öğrencilerin günlük yaşantısıyla bağlantılı olduğu ancak, öğrencilerin matematiksel düşüncelerini ifade etme becerilerini geliştirme ve yapısalcı anlayışa uygun farklı öğretim stratejilerini kullanma konusunda yetersiz kaldığı tespit edilmiştir. Ayrıca, etkinliklerin, öğrencilerin üst düzey düşünme becerilerini geliştirici, öğrencide var olan bilgileri harekete geçirerek yeni bilgileri kendilerinin oluşturmasını sağlayıcı, nitelikte olmadığı görülmüştür.Ders kitaplarındaki görsel materyallerin, öğrencilerin etkinlikleri yaparken kullanabilecekleri verileri sağlayıcı nitelikte olmadığı görülmüştür. Ayrıca, öğrencilerin zihinde imaj oluşturmalarını sağlayacak ve hayal güçlerini geliştirmelerine yardımcı olacak görsel materyallere yer verilmediği tespit edilmiştir.Ders kitaplarındaki ölçme araçlarının, öğrencilerin daha iyi öğrenebilmesi için neler yapılması gerektiğini fark ettirecek ve onlara geribildirim sağlayacak ve öğrenciler arası sosyal iletişim gerektirecek nitelikte olmadığı görülmüştür. Ayrıca, kitaplardaki ölçme araçlarının öğrencilerin tablo, grafik, diyagram vb. kullanımını gerektirecek soru, problem ve etkinlikleri içermediği de tespit edilmiştir.Öğrenci çalışma kitaplarında, öğrencilerin yaratıcılıklarını kullanabilecekleri oyunlar, bulmacalar ve eğlendirici etkinliklere yer verildiği ancak sayıca yetersiz olduğu tespit edilmiştir. ÖÇK'lerde öğrencilerin düşüncelerini, çözümlerini paylaşabilmelerine olanak sağlayacak ve sosyal etkileşim gerektirecek grup etkinliklerine ve rutin olmayan problemlere yer verilmediği görülmüştür.Araştırmanın sonuçları doğrultusunda, şu önerilerde bulunulmuştur:Matematik ders ve öğrenci çalışma kitaplarının hazırlanması sürecinde, ?yapısalcı öğrenme anlayışı? konusunda uzman olan kişilerle çalışılmalıdır.Talim Terbiye Kurulu, kitapları incelerken yapısalcı öğrenme anlayışını temel alan kriterlerden yararlanmalıdır.