Akademik Veri Yönetim Sistemi
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Dokuz Eylül Üniversitesi, Eğitim Bilimleri Enstitüsü, Ortaöğretim Sosyal Alanlar Eğitimi Ana Bilim Dalı, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2006
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: ALPER ÖZCAN
Danışman: ŞERİF ALİ BOZKAPLAN
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Bu çalışma, Refik Halit Karay'ın ?Gurbet Hikâyeleri? adlı eserindeki Yara,Eskici, Antikacı, Testi, Fener, Zincir, Gözyaşı, Keklik, Akrep, Köpek, Lavrans, Fırat,Çıban, Kaçak, Güneş, Hülle, İstanbul ve Dişçi hikâyelerindeki kelime öbeklerinintahlilini içermektedir.Bu incelemede önce cümlenin herhangi bir öğesi konumundaki kelimeöbeklerinin tespitine çalışılmıştır. Daha sonra tespit edilen bu kelime öbekleriiçerisinde varsa alt kelime öbekleri tespit edilmiş ve ilgili başlığın altında verilmiştir.Bu çalışma oluşturulurken Türkçedeki kelime öbekleri ad öbekleri, sıfatöbekleri, zarf öbekleri, fiil öbekleri, ünlem öbekleri, bağlaç öbekleri olarak altı anagrupta ele alınmıştır. Öbekleri bu şekilde ayırmamızın ana nedeni öbeğin cümleiçerisindeki görevi, dolayısıyla işlevidir. Öbeklerin tasnifinde öbeklerin yapılışbiçiminden ziyade cümlede üstlendiği görev hareket noktamızı oluşturmaktadır.Anlatım içinde ad görevi yapan öbeklere ad öbeği denir. Ad öbekleri kendiiçinde iyelik takımları, sıfat takımları, özel ad öbekleri, san öbekleri, durum ekli adöbekleri, ad fiil öbekleri, cümlede ad göreviyle kullanılan sıfat-fiil öbekleri, cümledead göreviyle kullanılan ikilemeler başlıkları altında incelenmiştir.Sıfat öbekleri; anlatım içinde, adları niteleme ya da belirtme görevi yaparak,sıfat takımlarının belirten öğelerini oluşturan kelime öbekleridir (Kahraman, 2005:165). Bu bölüm sıfat takımı biçiminde oluşan sıfat öbekleri, bir sıfat takımının birsıfat yapım eki alarak sıfatlaşmasından oluşan sıfat öbekleri, bir ad takımının bir sıfatyapım eki alarak sıfatlaşmasından oluşan sıfat öbekleri, iyelikli sıfat öbekleri, durumekli sıfat öbekleri, toplamalı sayı öbeği biçiminde oluşan sıfat öbekleri, anlamızarflarla belirtilmiş sıfatların bu zarflarla oluşturduğu öbekler, ortaç cümlemsisibiçimindeki sıfat öbekleri başlıkları altında incelenmiştir.Anlatımda fiil, fiilimsi, ve sıfatlardan önce kullanılarak onları belirten,onların anlamlarını etkileyen öbeklere zarf öbekleri denir. Çalışmamızda bu öbekler,ilgeç öbekleri, ulaç cümlemsileri, başka bir zarfla belirtilmiş zarfların ve bir zarflabelirtilmiş sıfatların oluşturduğu öbekler, bir durum ekinin ya da bir iyelik ekininoluşturduğu kalıplaşmış öbekler, sıfat takımı biçiminde oluşmuş zarf öbekleri,cümlede zarf göreviyle kullanılan ikilemeler başlıkları altında incelenmiştir.Fiil öbekleri de ad+çekimli yardımcı fiil biçiminde oluşan fiil öbekleri,ortaç+çekimli yardımcı fiil biçiminde oluşan fiil öbekleri, ulaç+çekimli yardımcı fiilbiçiminde sürerlik fiillerinin -İp ekiyle kurulanları ve deyim biçiminde kalıplaşmışfiil öbekleri başlıkları altında incelenmiştir.Ünlem ve bağlaç öbeklerine de incelemenin son kısmında yer verilmiştir.Değerlendirmeler bölümünde ise kelime öbeklerinin birer sesli göstergeolduğu şekillerle gösterilmeye çalışılmıştır. Aynı bölümde bazı öbeklerdeki yönetenve yönetilen ilişkisi oluşum ağaçlarıyla gösterilmiştir. Ayrıca kelimelerin ve kelimeöbeklerinin aktarımı bölümünde kelimelerin ve kelime öbeklerinin cümlede türdeğiştirmeleri örneklerle açıklanmıştır.Sınıflandırma ve tespit, eserdeki sayfa numaraları ve satırlar göz önündebulundurularak yapılmıştır. İncelemede cümle bütünlüğüne olabildiğince dikkatedilmiştir. Öbeklerin kaçıncı sayfada ve satırda geçtiği cümle veya öbek sonlarındaayraç işareti içerisinde gösterilmiştir. Ancak hangi hikâyede geçtiğinin belirtilmesigereği duyulmamıştır. Çünkü incelenen eserin bütün sayfaları ve satırları özenlenumaralandırılmıştır.Tez, Gurbet Hikâyeleri'nin Semih Lûtfi Kitabevi tarafından 1940'tayayımlanmış ilk baskısı esas alınarak hazırlanmıştır. İncelemesi yapılan hikâyelerintamamı, bu baskıdan yapılmış kopyalar şeklinde sonuç bölümünden sonra yeralmaktadır.