Konjonktürel dalgalanmaların devlet müdahaleciliğine etkisi çerçevesinde: 2008 Global Mali Krizi


Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Dokuz Eylül Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Maliye Ana Bilim Dalı, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2014

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: ÖZNUR UÇAR

Danışman: HAKAN AY

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Ekonomik kriz aniden ortaya çıkan ve ekonomideki her oyuncu üzerinde yıkıcı etkisi olan bir durumdur. Ekonomik krizler, bu yıkıcı etkisinin yanında iktisadi düşünce tarihin de temel taşlarından biri olmuştur. Keynes fikirlerini büyük buhranın çözümü üzerine inşa etmiştir. OPEC krizi ise yeni liberal dönemin başlamasına neden olmuştur. İktisadi düşünce tarihinde tüm bu görüşlerin yanında Keynes ve Smith'in görüşleri hepsinden daha önemlidir. Çünkü bu iki görüş hem hemen hemen diğer tüm görüşlerin esin kaynağı olmuştur. Krizlerin çözümü ve önlenmesinde devlet müdahaleciliği konusunda köşe taşları olmuşlardır. Üç büyük küresel krize baktığımızda ise devlet müdahaleciliğinin hem nedenler hem de çözüm içerisinde olduğunu görüyoruz. Büyük buhran'ın başlaması ve derinleşmesinde deregülasyon politikaları etkili olmuştur. Çözüm ise regülasyon politikaları ile mümkün olmuştur. OPEC krizinden çıkmak için yine devlet müdahalesi ile mümkün olmuştur. Ancak gelişmiş ülkeler de reel sektörün karlılığının düşmesiyle finans sektörü ne ilgi arttı ve bununla beraber deregülasyon politikaları uygulanmaya başlandı. Gelişmekte olan ülkeler için OPEC krizi borç krizlerinin tetikleyicisi olmuştur. Borç krizlerinin derinleşmesinde karar alıcıların "original sin" e düşkünlükleri ve finans piyasasında gerekli düzenlemelerin olmaması etkili olmuştur. 2008 büyük resesyonda gelişmiş ülkelerin regülasyon politikaları etkili olmuştur. Krizin çözümü için ise yine regülasyon politikalarına başvurulmuştur. Ancak üç büyük küresel krizi nedenleri ve krizden çıkış yöntemleri olarak incelediğimizde görmekteyiz ki krizlerin sebebi deregülasyon politikalarından çok homo economicus'un etik dışı ve rasyonel olmayan davranışlardır. Çözüm hem Aristo'nun hem Kınalızade Ali Efendinin ve Nasuriddin Tusi'nin bahsettiği itidali insan modelindedir. Bunun için homo economicus bu tür zararlı davranışları sergileyemeyeceği bir noktada kalmaya, anayasal mali ve parasal kurallarla zorlanmalıdır.