Mycobacterium tuberculosis' e ait ESAT-6 ve CFP-10 proteinlerinin ekspresyonu, farklı hasta gruplarında IFN-γ ve IL-10 yanıtlarının saptanması


Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Dokuz Eylül Üniversitesi, Tıp Fakültesi, Mikrobiyoloji ve Klinik Mikrobiyoloji Ana Bilim Dalı, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2007

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: HÜSEYİN ÇOBAN

Danışman: NURAN ESEN

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Son yıllarda latent tüberküloz hastalığının tanısında Mycobacterium tuberculosis'e ait antijenlerin yer aldığı IFN-? testleri kullanılmaya başlanmıştır. Bu testlerde kullanılan ESAT- 6, CFP-10 ve PPD gibi antijenik uyaranlara karşı, çoğu yardımcı T lenfositler tarafından sentezlenen IFN-? düzeyleri ölçülmektedir. M. tuberculosis'e ait RD1 operonu tarafından sentezlenen ESAT-6 ve CFP-10 antijenlerinin birlikte kullanıldığı IFN-? testlerinin duyarlılık ve özgüllüklerinin, tüberkülin deri testine kıyasla daha yüksek olduğu saptanmıştır. Ayrıca bu testlerde, BCG aşısı ve geçirilmiş tüberküloz dışı mikobakteriyel enfeksiyonlara bağlı yanlış pozitiflik oranları daha düşüktür. Latent tüberküloz hastalığının tanısında kullanılan tüberkülin deri testine kıyasla, daha iyi sonuçlar elde edilse de bağışıklık sistemi baskılanmış bireylerde, çocuklarda, akciğer dışı tüberküloz olgularında ve tüberküloz hastalığının endemik olduğu bölgelerde, IFN-? testlerinin duyarlılık ve özgüllükleri azalmaktadır. Hastaların klinik bulgularına bağlı olarak IFN-? yanıtlarında değişkenlik olması, bu testlerin kullanım alanını latent tüberküloz hastalığı tanısıyla sınırlamaktadır. Bu nedenle özellikle tüberküloz hastalığının endemik olduğu ülkelerde yaygın olarak kullanılamamaktadır. Bu çalışmada M. tuberculosis'e ait ESAT-6 ve CFP-10 proteinleri klonlandı ve M15 Esherichia coli suşunda eksprese edildi. Ni-NTA agaroz afinite kromatografi tekniği ile saflaştırıldı. Elde edilen ESAT-6 ve CFP-10 proteinlerine karşı farklı hasta gruplarında ortaya çıkan IFN-? ve IL-10 yanıtları ile ?IFN-? / ?IL-10 oranları saptandı. İyileşen tüberküloz hastaları, fibronodüler lezyonu olanlar, plevral efüzyonu olanlar, kaviter lezyonu olanlar, çoklu kaviter lezyonu olanlar, milier tutulumu olanlar ve nükseden tüberküloz hastaları olarak gruplandırılan 78 hastanın sonuçları 34 kişiden oluşan sağlıklı kontrol grubuyla karşılaştırıldı. Ayrıca sonuçlar, kontrol gurubu içerisinden ülkemizin tüberküloz enfeksiyonu prevalansına uygun oranda IFN-? yanıtları yüksek olan 10 kişinin çıkartılmasıyla elde edilen 2. kontrol grubuyla da tekrarlandı. ?IFN-? ve ?IL-10 yanıtları ile ?IFN-? / ?IL-10 oranlarının, prognostik değeri olduğu bilinen klinik, radyolojik ve laboratuvar bulgularıyla uyumlu oldukları saptandı. IFN-? testlerine ek olarak IL-10 gibi sıvısal ya da regülatör yanıtın göstergesi olan sitokinin ölçülmesinin, ayrıca tüberküloz basiline karşı geliştirilen bağışık yanıt durumunu göreceli olarak ortaya koyan ?IFN-? / ?IL-10 oranlarının belirlenmesinin testin duyarlılık ve özgüllüğünü arttırdığı saptandı.