Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Dokuz Eylül Üniversitesi, Tıp Fakültesi, Mikrobiyoloji ve Klinik Mikrobiyoloji Ana Bilim Dalı, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2004
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: AYLA ÖZCAN
Danışman: AYÇA ARZU SAYINER
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:1. ÖZET Hepatit B virusunda Prekor ve Kor Promoter Mutasyonlarının Araştırılması Anahtar sözcükler: HBV, prekor, bazal kor promoter, dizi analizi, genotipleme, mutasyon. Hepatit B virüsü (HBV) tüm dünyada olduğu gibi Türkiye'de de önemli bir sağlık sorunudur. HBV, bir DNA virusu olmasına karşın replikasyonunda ters transkriptaz enziminin kullanılıyor olması genomdaki mutasyon sıklığım arttırmaktadır. Prekor (PK) ve kor promoter bölgesinin sonunda yer alan bazal kor promoter (BKP) bölgelerinde oluşan mutasyonlar HBeAg sentezini engeller veya baskılar. HBV genotiplerine bağlı nükleotid değişiklikleri bu mutasyonların çeşitlerini ve görülme sıklığım etkileyebilmektedir. Türkiye'de HBV'nin prekor ve bazal kor promoter mutasyonları ve bunların virolojik ve klinik etkileriyle ilgili yeterli veri bulunmamaktadır. Çalışmanın amacı, prekor ve bazal kor promoter mutasyonlarının belirlenmesi ve bu mutasyonların HBeAg sentezi, serum viral yük ve transaminaz testleri üzerine etkilerinin incelenmesidir. Çalışmamızda, Dokuz Eylül Hastanesi Merkez Laboratuvan'na gönderilen, HBV ile infekte 64 hastaya ait serum örneği kullanılmıştır. Olgular, inaktif HBV taşıyıcısı, anti-HBe pozitif kronik hepatit ve HBeAg pozitif kronik hepatit hastalan olmak üzere üç grupta değerlendirilmiştir. Prekor-bazal kor promoter bölgesine özgü öncüller kullanılarak 464 baz çiftlik (bç) bölge PZT reaksiyonu ile çoğaltılmış ve otomatize dizileme sistemi kullanılarak çift yönlü dizileme yapılmıştır. Elde edilen diziler genotip D referans dizi ile hizalanarak prekor ve bazal kor promoter bölgesi mutasyonları araştırılımştır. Mutasyonlann HBV viral yük ve karaciğer fonksiyon testleri (KCFT) ile ilişkileri değerlendirilmiştir. Aynca rastgele seçilen on örneğin HBV S bölgesinden genotip analizi yapılmıştır. Bu amaçla, S bölgesi için uygun öncüllerle PZT ve somasında tek yönlü dizi analizi yapılmıştır. Elde edilen diziler ve GenBank'ta bulunan, genotipleri belli diziler kullanılarak "Neighbour- Joining" yöntemi ilefilogenetik ağaç oluşturulmuştur. Bu analiz sonunda on örneğin tümünün genotip D içinde kümelendiği görülmüştür. Sonuçlar değerlendirildiğinde, prekor ve bazal kor promoter mutasyonlarının anti-HBe pozitif grupta, HBeAg pozitif gruba göre anlamlı düzeyde daha sık olduğu görülmüştür. En sık görülen mutasyonlar, prekor bölgesinde G1896A, bazal kor promoter bölgesinde 1764 ve 1773. nükleotid (nt) değişimleridir. Mutasyonların çeşitleri ve sıklığı açısından inaktif taşıyıcı grup ile anti-HBe pozitif kronik hepatit grubu arasında anlamlı fark saptanmamıştır. Anti- HBe(+) grup incelendiğinde, mutasyonlar ile viral replikasyon ve transaminaz yüksekliği arasında anlamlı ilişkinin olmadığı görülmüştür. Mutasyon sıklığı açısından sonuçlar, literatürdeki genotip D olgularıyla yapılan çalışmalarla uyumlu bulunmuştur.