Artan aortik tepe dalga hızı seviyelerinin hemodiyaliz ve periton diyalizi hastalarında kardiyovasküler hastalık gelişme riski ve mortalite üzerine etkisi


Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Dokuz Eylül Üniversitesi, Tıp Fakültesi, İç Hastalıkları Ana Bilim Dalı, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2025

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: EGE ERBAY

Danışman: Serpil Müge Değer

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Giriş: Kardiyovasküler Hastalıklar (KVH) diyaliz hastalarında mortalite ve morbiditenin en önemli nedenidir. Valvüler kalsifikasyon, vasküler kalsifikasyon ile birliktedir ve son dönem böbrek hastalığı (SDBH) olan hastalarda genel popülasyona kıyasla daha hızlı gelişir. Aortik tepe dalga hızı (Vmax) ölçümü, valvüler kalsifikasyonun teşhisi için non-invaziv ve güvenilir bir belirteçtir. Çalışmamız, diyaliz hastalarında farklı zaman noktalarında artan Vmax seviyelerinin kronik böbrek hastalığı – mineral kemik bozukluğu (KBH-MKB) ile ilişkisini ve kardiyovasküler hastalık ve mortalite riskini öngördürme etkisini analiz etmektedir. Materyal Metod: Araştırmamıza 01/01/1990 - 01/10/2024 tarihleri arasında Dokuz Eylül Üniversitesi Nefroloji Bilim Dalı'nda rutin hemodiyaliz (HD) ve periton diyalizi (PD) alan ,18 yaş ve üzeri ve en az bir yıl ara olacak şekilde bazal ve son ekokardiyografi (EKO) takibi olan toplamda 172 hasta dahil edilmiştir. Araştırmamıza 18 yaş altında olan, bazal veya son ekokardiyografisi olmayan, bilinen kardiyak valvüler hastalığı olan hastalar dahil edilmemiştir. Araştırmanın verilerine Dokuz Eylül Üniversitesi Hastanesi Nefroloji Bilim Dalı kayıtlarından ve hastane dijital arşiv kayıtlarından ulaşıldı. Bulgular: Araştırmamıza dahil ettiğimiz 172 hastada PD oranı % 77.3 (n=133), HD oranı %22.7 (n=39) olarak saptandı. Kalsiyum fosfor çarpımının başlangıçtan beri Vmax artan grupta Vmax stabil gruba göre daha yüksek seyrettiği saptandı (p=0.02). Ayrıca kardiyovasküler mortalite Vmax stabil grupta %9.2, Vmax artan grupta %23.0 olarak saptandı (p=0.017). Benzer şekilde, tüm nedenlere bağlı mortalite oranı Vmax stabil kalan grupta %21.7, Vmax artan grupta %37.8 olarak saptandı (p=0.023). Sonuç: Çalışmamız HD ve PD tedavisi alan hastalarda Vmax ölçümünün kalsiyum fosfor çarpımı, kardiyovasküler mortalite ve tüm nedenlere bağlı mortalite ile ilişkisinin inceleyen literatürdeki ilk çalışmadır. Kronik böbrek hastalığı (KBH)'nda mortalite ve morbiditenin en önemli nedeninin kardiyovasküler hastalıklar olduğu bilinmektedir. Bu hasta grubu kardiyovasküler hastalık açısından taranmalı ve gerekli önlemler erkenden alınmalıdır. Anahtar kelimeler: Valvüler kalsifikasyon, kalsiyum fosfor çarpımı, ekokardiyografi, hemodiyaliz, periton diyalizi, Vmax, aortik tepe dalga hızı