Türk Yerel Renkli Mısır Popülasyonlarının Genetik Yakınlıklarının Belirlenmesi
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Dokuz Eylül Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü, Biyoloji Ana Bilim Dalı, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2024
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: EZGİ ALACA YILDIRIM
Asıl Danışman (Eş Danışmanlı Tezler İçin): Ferhat Matur
Eş Danışman: Fatih Kahrıman
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Mısırda genetik çeşitliliğin anlaşılması, bu bitkiye ait genetik kaynakların korunması ve ıslah çalışmalarında kullanım potansiyellerinin belirlenmesi açısından büyük öneme sahiptir. Bu tez çalışmasında, Türkiye'deki yerel mısır popülasyonlarının genetik yakınlıklarını ve popülasyonların farklılaşmasının incelenmesi amaçlanmıştır. Çoğu renkli mısır olmak üzere 34 yerel popülasyon ve 7 standart genotip kullanılarak, 28 basit dizi tekrarları (SSR) ile analizler yapılmıştır. Gen farklılaşması, göçmen tahmini ve sabitleme indeksi (Fst) analizi ile popülasyonlar arasındaki genetik varyasyon ve birey alışverişleri incelenmiştir. Elde edilen sonuçlar, popülasyonlar arasında istatistiksel olarak anlamlı genetik farklılıklar olduğunu göstermektedir. Mesafeye göre izolasyon analizi, genetik verilerin coğrafi mesafelerle anlamlı bir korelasyon gösterdiğini ortaya koymuştur. Aritmetik ortalamalı ağırlıksız çift grup yöntemi (UPGMA) ağaç analizi ile, popülasyonlar arasındaki genetik ilişkileri incelenmiştir. Çalışmada kullanılan SSR primerleri, yüksek bilgilendiricilik ve ayrım gücü göstermektedir. Toplam 109 banttan 88'i (%80,73) polimorfik olarak bulunmuştur, polimorfik bilgi içeriği (PIC) değerleri 0,0907 ile 0,8702 arasında değişmiş ve ortalama 0,4942 olarak belirlenmiştir. Etkin mültipleks oranı (EMR) değerleri 0,5 ile 7,11 arasında değişmekte olup, ortalama 2,599'dur. Markör indeks (MI) değerleri 0,0485 ile 6,064 arasında değişmektedir. Çözünürlük gücü (RP) toplamı 82,6939 olup, markörler arasında 0,8102 ile 8 arasında değişmektedir. Genetik çeşitlilik analizleri sonucunda, beklenen heterozigotluk (He) 0,1023 ile 0,8832 arasında, Jaccard benzerlik indeksi (J) 0,06 ile 0,289 arasında, Nei gen çeşitlilik indeksi (h) 0,5458 ve Shannon çeşitlilik indeksi (I) 1,0338 olarak belirlenmiştir. Bu sonuçlar, popülasyonlar arasında genetik çeşitlilik olduğunu ve bazı popülasyonlar arasında belirgin genetik farklılıklar bulunduğunu ortaya koymaktadır. Araştırma sonuçlarına göre, kullanılan yerel popülasyonlarda dikkate değer genetik çeşitlilik bulunmuştur ve bu materyallerin ıslah programlarında kaynak materyal olarak kullanılabileceği belirlenmiştir. Tez çalışmasındaki verilerin, bu materyallerin tarla koşullarındaki testlerinde kullanılması önemli katkılar sağlayabilir.