Karl Marx'ın emek kavramı ve siyaset felsefesinin ontolojik ve epistemolojik içermeleri

---

Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Dokuz Eylül Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Felsefe Ana Bilim Dalı, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2024

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: MUSTAFA CAN KÖKSAL

Danışman: DOĞAN GÖÇMEN

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Emek kavramı insanlık tarihinde değişik evrelerde çeşitli yönelimlerde düşünülmüş ve anlamlandırılmaya çalışılmıştır. Lakin özellikle modern yaşamın özünde ortaya çıkan ve sanayileşme hareketlerinin merkezinde olan emek kavramı, modern felsefenin üzerine oldukça düştüğü bir kavram haline gelmiştir. Modern düşüncenin pratik izdüşümlerini kapsayan emek kavramı, varlığını çağın kendi dinamiklerinde bulan ve tüm felsefeye temel kaynak oluşturan bir kavram olarak karşımıza çıkar. Bu kapsamda özellikle felsefe, yaşamın bizzat kendi özünde ortaya çıkan pratik edimlerin bir soruşturulmasını kapsıyorsa, bütün etkinlik sürecinin somutlaştığı temel bir kavram olarak emek kavramıyla yüzleşmek zorundadır. Nitekim öyle olmuştur, emek kavramının soruşturulduğu ve temellendirilmeye çalışıldığı bir düşünce sistemi olarak modern felsefe karşımıza çıkmaktadır. Modern filozoflar kendi felsefelerinde yaşamla pratik bir bağ kuracak somut bir kavram arayışını, modernliğin haletiruhiyesi olarak kendi bünyelerinde hep taşımışlardır. Bu bağlamda Karl Marx kendi düşünce dizgesini oluştururken, bu kavramın mahiyetini oldukça önemli görmüş, özellikle antik ve modern felsefe tarihi okumalarıyla perçinleyip, ekonomi politiğe dair eleştirisiyle, mevcut üretim ilişkilerindeki yerini ayırt etmeye çalışmıştır. Marx için emek kavramının merkezi önemi, mevcut toplumsal ilişkilerin özünde ortaya çıkan üretim ilişkilerinin toplamsal bütününü kapsamaktadır. Dolayısıyla emek kavramı aynı zamanda diğer somut kavramlarında soruşturulmasını bu tez kapsamında şart koşmaktadır. Başka bir deyişle bu tezin amacı, en nihayetinde emek v kavramının Marx kapsamında bir bütün olarak ele alındığını ve bunu yaparken de mevcut toplumsal ilişkilerin bu kavram çevresinde ne şekilde yapılandığını soruşturmayı içerir.