Avrupa vatandaşlığı
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Dokuz Eylül Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Avrupa Birliği (Disiplinlerarası) Ana Bilim Dalı, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2003
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: GÖZDE KAYA
Danışman: FEYYAZ GÖLCÜKLÜ
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:ÖZET Topluluğa ait bir Avrupa vatandaşlığı yaratılması fikri, ilk olarak 1970'li yıllarda ortaya çıkmıştır. Bu dönemde AET, ekonomik bütünleşmeye verdiği önem neticesinde, üye devlet vatandaşlarına dar kapsamlı bir Pazar vatandaşlığı tanımıştı. AET'nin uluslararası alanda sesini dünyaya daha etkin bir şekilde duyurabilmek için üye devlet vatandaşlarının yardımına gereksinimi vardı. AET, gelecekteki siyasal bütünleşmesini kolaylaştıracak bir Avrupa kimliği yaratma düşüncesindeydi. Avrupa vatandaşlığı bu bağlamda, Avrupa kimliği yaratma projesinin bir parçasını oluşturmaktaydı. 1980'li yıllarda, Avrupa vatandaşlığıyla Topluluk vatandaşlarına sadece onlara özgülenmiş birtakım temel haklar tanınması gündeme gelmiştir. Topluluk organları ve siyasetçiler bu konuda çeşitli raporlar hazırlayarak, değişik görüşler öne sürmüşlerdir. Avrupa vatandaşlığı, 1993'te Maastricht Antlaşması ile resmi olarak Topluluk hukukunda yerini almıştır. Günümüzde Avrupa vatandaşlığı, hem sosyal, hem de siyasal vatandaşlığı kapsamaktadır. Avrupa vatandaşlığı, klasik anlamdaki modern ulus devlet vatandaşlığından farklıdır. Avrupa vatandaşlığı, üye devlet vatandaşlıklarına bağlı olarak kazanılmakta ya da kaybedilmektedir. Bu durumda, Avrupa vatandaşlığı, daha çok sembolik bir niteliğe sahiptir. Avrupa vatandaşlığına bağlı haklar, AB sınırlarında serbest dolaşım ve yerleşim hakkı; AP seçimlerinde ve yerel seçimlerde seçme ve seçilme hakkı; AP'na dilekçe verme ve Ombudsman'a başvurma hakkı ile üçüncü devletlerin topraklarında diplomatik ve konsolosluk korumasından yararlanma hakkından oluşmaktadır. Bu haklara ilişkin Topluluk mevzuatında gerek ATA'da, gerekse ikinci hukukta pek çok düzenleme yer almaktadır. Avrupa vatandaşlığı kavramının gelişmesinde ATAD'ın konuyla ilgili içtihadlarının da büyük etkisi vardır. Avrupa vatandaşlığının geleceği, tamamıyla AB'nin siyasal bütünleşmesini tamamlamasıyla yakından ilgilidir. Üye devletler egemenlik yetkilerini Birliğe devrederek, siyasal bütünleşmeyi tamamlamadıkları sürece, Avrupa vatandaşlığı, üye devlet vatandaşlıklarının gölgesinde bir ikincil vatandaşlık olmaktan öteye gidemeyecektir. Avrupa vatandaşlığı, ancak bu şekilde gerçek anlamda bir vatandaşlık olarak değer ifade edecektir.