İki Dünya Savaşı arasında Balkan konferansları


Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Dokuz Eylül Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Tarih Ana Bilim Dalı, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2014

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: FİGEN FERİHA AKMAN

Danışman: BİLGİN ÇELİK

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Balkanlar bulunduğu stratejik konumu nedeniyle çağlar boyunca toplumların yerleşim alanı olmuştur. Beş yüzyıl Osmanlı İmparatorluğu'nun egemenliğinde yaşayan Balkan ulusları etnik ve kültürel yapılarını kaybetmeden yaşamıştır. Bu nedenle 1789 Fransız İhtilali'nin yaydığı fikirlerden çabuk etkilenerek Balkanlarda ulus devletlerin kurulmasını tetiklemişlerdir. Bölge XIX. yüzyılda başta Avusturya-Macaristan ve Rusya arasında olmak üzere büyük güçler arasındaki rekabetin önemli merkezlerinden biri olmuştur. Balkan ulusları bölgelerini bu devletlerin mücadelesinden kurtarmak amacıyla aralarında ittifak kurma çalışmalarına başlamışlardır. Kurulmaya çalışılan bu ittifak çalışmalarındaki ilk somut adım Osmanlı İmparatorluğu'nu Balkanlardan atmak olmuştur. Balkan Savaşları'nın ardından Meriç Nehri Türkiye ile Balkanlar arasında sınır olarak çizilmiştir. Birinci Dünya Savaşı'nın başladığı bölge olan Balkanlar, savaş sonunda yapılan antlaşmaların etkisiyle sorunlar yumağı ile baş başa kalmıştır. Lozan Antlaşması ile Misakı Milli sınırlarını çizen Türkiye dış politikasında barışçı bir yaklaşım izlemeyi tercih etmiştir. Bu doğrultuda Yunanistan ile Mübadele sorununu çözdüğü gibi Balkan Devletleriyle bir dizi dostluk antlaşmaları imzalamıştır. Gelişmeler İki Dünya Savaşı arası dönemde Avrupa Barışı için en önemli adımlardan biri olarak nitelendirilen Balkan Misakı'na giden bir mekik diplomasisi trafiğine yol açmıştır. Balkanlarda konuşulmaya başlanan Balkan Birliği konusunda en somut adımlar 1930-1933 yılları arasında gerçekleşen Balkan Konferansları olmuştur. Atina, İstanbul, Bükreş ve Selanik'te yapılan konferansların en önemli getirisi 1934'te yapılan Balkan Misakı olmuştur. Bulgaristan ve Arnavutluk'un Misaka katılmaması birliğin yumuşak karnı olmuştur. 1934-1940 yılları arasında Balkan Misakı'nın faaliyetlerini sürdürebilmek amacıyla Balkan Misakı Daimi Konseyi ve Ekonomi Konseyi oluşturulmuştur. Balkanlarda tek ses olma çabaları İkinci Dünya Savaşına kadar devam etmiştir. Ancak Almanya ve İtalya'nın Balkanlarda yayılması bölgenin en büyük birliklerinden Misakın sonunu getirmiştir. Anahtar Kelimeler: Balkan Misakı, Balkan Konferansları, Balkan Savaşları, Balkan Birliği, Büyük Güçler, Mübadele Sorunu.