Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Dokuz Eylül Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Felsefe ve Din Bilimleri Ana Bilim Dalı, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2014
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: FATMA ÖZDEN UĞUR
Danışman: MEHMET TÜRKERİ
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:'Doğal Yasa' denilince ilk olarak akla 'Doğa'ya uygun olan' gelmektedir. Geçmişten günümüze Doğal Yasa evrensel adalet arayışından doğmuş ve gelişmiş bir anlayış olarak karşımıza çıkar. Ahlak, hukuk, siyaset din ve din felsefesi gibi alanların kökenindeki temel, ortak ve evrensel değer ve iyi arayışını göstermektedir. Bu doğrultuda düşünce tarihi boyunca pek çok doğal yasa teorisinin ortaya çıkmasıyla bir doğal yasa geleneğinin oluşmuş olduğunu görmekteyiz. Bu araştırmada Anver M. Emon 'un Doğal Yasa Anlayışına yer verilmiştir. Anver M. Emon modern öncesi İslam âlimlerinin çalışmalarında Din de aklın yetkisinin olup olmadığını eğer varsa kapsamını nasıl tanımladıklarını araştırmıştır. Bu araştırma göstermiştir ki farklı ekollerden gelen âlimler benzer bir yaklaşım benimseyerek olgu ve değeri Tanrı'nın yaratıcı gücünün eseri olan yerde: doğada birleştirmişlerdir. Burada 'Doğal Yasa' bir düşünce biçimi olarak akıl, iyi, kötü ve yükümlülükler hakkında modern öncesi tartışmaları anlamamıza yardımcı olacak bir mercek görevi görmektedir. Bu çalışmada Doğal Yasa kavramı özellikle aklın ontolojik yetkisinin Dini kurallara kaynaklık edip etmeyeceğinin sorgulanmasına odaklanabilmek için daraltılmıştır. Bu çalışma 4 bölümden oluşmaktadır. Çalışmanın giriş bölümünde 'Doğal Yasa' genel olarak tanımlandıktan sonra İslami Doğal Yasa Teorilerine Katı ve Esnek Doğal Yasa olarak ayrı ayrı kısaca yer verilmiştir. Birinci bölümde' Katı Doğal Yasa' Kadı Abdal Jabbar ve Abu Al Huseyin Al Basri'nin çalışmalarından örnekler analiz edilerek ayrıntılı bir biçimde açıklanmıştır. İkinci bölümde 'Esnek Doğal Yasa'Abu Hamid Al- Gazali, Fakr Al-Din Al Razi, Shibab Al-Din Al Karafi, Najm Al-Din Al-Tufi ve Abu IshaK Al-Shatibi'nin görüşleri ve çalışmalarının benzer ve farklı yönleri analiz edilmiş olup dinin amacı, insan olmanın doğası ve yükümlülükleri ve tüm bu çalışmalarda aklın yeri analiz edilmiştir. Sonuç bölümünde ise bu çalışma sonucunda ulaşılan bazı önemli noktalar vurgulanmıştır. Anahtar Kelimeler: Doğa, Doğal Yasa, Katı ve Esnek Doğal Yasa, Doğada Olgu ve Değer.