Regresyon modeliyle meme dozunun hesaplanması


Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Dokuz Eylül Üniversitesi, Sağlık Bilimleri Enstitüsü, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2016

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: ALİYE SEZEN UYSAL

Asıl Danışman (Eş Danışmanlı Tezler İçin): Ayşegül Yurt

Eş Danışman: Pınar Balcı

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Amaç: 2B dijital mamografide ve 3B tomosentez cihazlarında meme dozlarının bilinmesi, radyasyona duyarlı bir organ olan meme için risklerin belirlenmesini sağlar. Bu çekimlerde hastaya ait yaş, meme tipi, meme kalınlığı, meme yüzey alanı, sıkıştırma kuvveti, kVp , mAs, çekim boyutu gibi parametrelerle gerçek doz değerlerini tahmin edebilmek için istatistiksel analiz yöntemlerinden çoklu lineer regresyon analizi kullanılarak matematiksel bir model oluşturulması amaçlandı. Gereç ve Yöntem: Dijital mamografi cihazının her çekimden sonra verdiği OGD ve CGD değerlerinin güvenilirliğini kontrol etmek için dozimetrik kalite kontrol yapıldı. PACS sisteminden dijital mamografi hastalarına ait veriler retrospektif değerlendirme için alındı. Bİ-RADS kriterlerine göre hekimler tarafından A, B, C ve D sınıflandırılması yapılan farklı yoğunluktaki memelerin başarılı bir istatistiksel analize izin verecek şekilde her bir meme tipi için 50'şer hasta alındı. Bu hastaların dijital mamografi cihazında gerçekleştirilmiş mamografi görüntülerinden elde edilen doz bilgilerini ve ışınlama parametrelerini kullanılarak veritabanı oluşturuldu. Meme yüzey alanı, görüntü üzerine çizilen ROI ile belirlenerek veritabanı eklendi. OGD ve CGD'nin her bir çekim parametresi ile ikili analizi yapıldı. Kruskal Wallis analizi uygulanarak veri setleri arasında anlamlı farkların olup olmadığı araştırıldı. Bağımsız değişkenlerinin OGD ve CGD'ye etkisini belirlemek için çoklu lineer regresyon analizi kullanılarak matematiksel model oluşturuldu. Bulgular: Dijital mamografi cihazının dozimetrik kalite kontrolü yapıldı ve cihazın optimum koşullarda çalıştığı görüldü. OGD ve CGD'nin bağımsız değişkenlerle arasında Kruskal Wallis testi sonucunda her bir çekim parametresi için p değerinin 0,05 daha küçük olduğu bulunmuştur. OGD ve CGD için oluşturduğumuz regresyon modelleri sırasıyla değişkenlerimiz varyansın %95,4 ve %93,9'unu açıklamaktadır. Sonuç: Oluşturulan matematiksel model ile hiçbir dönüşüm faktörüne gerek kalmadan ışınlama parametreleri kullanılarak OGD ve CGD'nin pratik olarak hesaplamasının mümkün olduğu görüldü. Anahtar Sözcükler: Dijital Mamografi, Tomosentez, Ortalama Glandüler Doz, Cilt Giriş Dozu, Çoklu Lineer Regresyon