Murat Dağı'nın milli park planlaması ve çevre eğitimi açısından değerlendirilmesi
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Dokuz Eylül Üniversitesi, Eğitim Bilimleri Enstitüsü, Ortaöğretim Sosyal Alanlar Eğitimi Ana Bilim Dalı, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2003
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: AHMET SERDAR AYTAÇ
Danışman: ADNAN SEMENDEROĞLU
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:XI ÖZET İçerisinde yaşadığımız yüzyılda modern teknoloji insanlara doğadan sonsuz yararlanma olanağı sağlamış, özellikle gelişmekte olan ülkelerin kalkınma çabalan, doğal ortam üzerine baskıyı gitgide arttırmıştır. Bu durum dünyada var olan tüm canlıların gelecekteki varlıklarım tehlikeye sokmuştur Tüm dünyayı ilgilendiren bu sorunlara çözüm arayışları 1972 Stockholm, 1992 Rio çevre kalkınma konferansları gibi uluslararası bir dizi konferansta tartışılmıştır. Sonuç olarak doğal kaynakların korunarak kalkınma amaçlan doğrultusunda kullanımı ve bozulmadan gelecek nesillere aktarılması (koruma-kullanma dengesi) yada "sürdürülebilir kalkınma" gibi modeller gelişmiştir. Doğal ortamın sürdürülebilir kalkınma hedefleri doğrultusunda değerlendirilmesi için alanın doğal ortam özelliklerinin tek tek analiz edilip bütünsel olarak değerlendirilmesi ve alanın koruma-kullanım amaçlan doğrultusunda planlanması gerekir. Bu çalışma ile Murat Dağ'ında var olan doğal kaynakların sürdürülebilir ilkeler çerçevesinde, korunması ve kullanılması ve çalışma alanının bir koruma alanı olarak planlanması amaçlanmıştır. Çalışma alanının doğal ortam özelliklerini (jeolojik-litolojik, jeomorfolojik, klimatik, toprak, hidrolojik ve hidrografik özellikler) ve sosyo-ekonomik özellikler ( nüfus, yerleşme, ekonomik özellikler) öncelikle tek tek incelenmiş daha sonra bütünsel bir açıyla değerlendirilmeye çalışılmış, saha bu özellikleri doğrultusunda doğa koruma kriterleri açısından değerlendirilip biyosfer rezerv alam olarak planlanmıştır. Çalışma sahası, turizm açısından oldukça yüksek bir potansiyele sahiptir. Ancak bu potansiyelin tam anlamıyla kullanıldığını söylemek oldukça güçtür. Murat Dağı kaplıcalar bulunması nedeniyle Termal turizm merkezi olarak bilinmesine karşın, alternatif turizm ve eko turizm açısından çok büyük bir potansiyele de sahiptir. Alpinizm (dağcılık) tracking (doğa yürüyüşü) klimatizm, macera turizmi (yamaç paraşütü, delta kanat), kış turizmi kampçılık, golf, binicilik, kampçılık, foto safari, bunlardan akla ilk gelenleridir. Murat Dağı seçkin doğal güzellikleri ve üstün peyzaj özelliklerine sahiptir. Aynca Murat Dağı'nda birçok relik ve endemik bitki türü, sirk gölleri, su samuru, porsuk gibiXll soyu tehlike altında olan hayvan türleri mevcuttur. Mevcut ve alternatif turizm olanakları, ve kaynak değerleri ile Murat Dağı'nın koruma alanı olması bir zorunluluktur. Bu bağlamda Murat Dağı, birçok koruma alam statüsünü bünyesinde bulundurabilecek bir alan olarak karşımıza çıkar. Başka bir deyişle sahanın farklı kesimlerinde yer alan kaynak değerler farklı statülerde korunabilir. Ancak koruma alanlarının büyük çoğunluğu, doğal kaynakların korunması için sıkı bir koruma rejimi içerir. Bu durum alanın rekreasyonel amaçlı kullanımım engellediği gibi, yöre halkının ekonomik etkinliklerini de engeller. Bu durum yöre halkının koruma alanlarına karşı olumsuz bir tavır almalarına neden olur. Bu bağlamda, sürdürülebilir kalkınma ve sürdürülebilir turizm faaliyetlerine imkan tanıyan ve yukarda sayılan sorunların ortaya çıkmasını engellediğinden Murat Dağı'nın, biyosfer rezerv alam olarak planlanması öngörülmüştür. Biyosfer rezerv alam ile Murat Dağı'nın koruma kullanma dengesi içerisinde, taşıma kapasitesi de göz önüne alınarak hem korunması hem de kullanılması söz konusudur. Bu çalışma ile Murat Dağı'nın doğal ortam potansiyeli değerlendirilip saha biyofer rezerv alam olarak planlanmıştır. Ancak Murat Dağı ve çevresinde ayrıntılı jeomorfoloji çalışmalarına ihtiyaç vardır. Bunun yanında saha için önerilen altenatif turizm faaliyetleri ve turizm arzı açısından sahada fiziksel, çevresel, sosyal, psikolojik taşıma kapasitesinin hesaplanması gerekmektedir. Anahtar Kelimeler: 1. Milli Park 2.Bİyoffer Rezervi 3. Doğa Koruma 4.Ekosistem 5. Çevre Eğitimi