Çocuk ve Ergen Ruh Sağlığı ve Hastalıkları Yataklı Servisinde Tedavi Gören Ergenlerde Cinsel İstismar Öyküsünün Nörobilişsel İşlevlere Etkisi
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Dokuz Eylül Üniversitesi, Sağlık Bilimleri Enstitüsü, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2023
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: CEREN GÖKOĞLU
Danışman: Sevay Alşen Güney
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Bu çalışmanın amacı çocuk ve ergen psikiyatri servisinde yatarak tedavi gören ergen hasta popülasyonunda cinsel istismarın öğrenme, hafıza, dikkat, görsel-uzamsal beceriler gibi nörobilişsel işlevler üzerindeki etkisini araştırmaktır. Araştırma kapsamında, katılımcılara detaylı bir klinik değerlendirme yapılabilmesi için KSADS-PL (Çocuk ve Ergenler için Yapılandırılmış Klinik Değerlendirme) kullanılmıştır. Ayrıca, Çocuklar için Travma Sonrası Tepki Ölçeği, Travma Sonrası Stres Belirtileri Şiddet Ölçeği Çocuk Formu ve Çocuklar için Global Değerlendirme Ölçeği (ÇGDÖ) gibi ölçekler uygulanmıştır. Türkçe geçerlik ve güvenilirlik çalışmaları yapılmış olan Nöropsikolojik testler (Stroop Testi, Wisconsin Kart Eşleme Testi (WKET), Sayı Dizisi Öğrenme Testi (SDÖT), Rey İşitsel Sözel Bellek Süreçleri Testi (Auditory Verbal Learning Test: RAVLT), İz Sürme Testi (Trail Making Test)) ise çeşitli bilişsel becerileri değerlendirmek amacıyla uygulanmıştır. Çalışmamızda, yataklı serviste tedavi gören ergenler arasında cinsel istismar öyküsü ile nörobilişsel işlevler arasında anlamlı bir ilişki bulunamamıştır. Ancak cinsel istismarın bazı yönleri, yani istismarın türü, istismara maruz kalma süresi, istismarın üzerinden geçen süre ve istismarcı ile mağdurun yakınlığı gibi faktörlerin nörobilişsel işlevler üzerinde olumsuz etkileri olabileceği görülmüştür. Özellikle, bu faktörler, bilişsel esneklik ve yürütücü işlevleri değerlendiren Stroop testi ve WCST testlerinin bazı alt testlerinde daha düşük performansla ilişkilendirilmiştir. Ayrıca, Travma Sonrası Stres Bozukluğu tanısı alan çocuk ve ergenlerde TSSB şiddeti arttıkça, sözel öğrenmeyi ölçen nörobilişsel testlerde daha kötü performanslar gözlenmiştir. Bu çalışma, yatarak tedavi gören cinsel istismara maruz kalan ergen hastaların nörobilişsel işlevlerini inceleyen az sayıdaki çalışmalardan biridir. Çocuklarda kötü muamele ve istismarın beyin ve bilişsel işlevlere etkisi daha çok çalışılmış olsa da, bu çalışmaların çoğu ayaktan tedavi gören çocuklarla yapılmıştır. Çalışmamızda yatarak tedavi gören çocuklar örneklemi oluşturmakta ve bu yönüyle yapılan diğer çalışmalardan farklılık göstermektedir