Yansızlık ve bağımsızlık ilkeleri bağlamında Türkiye'de insani yardıma ilişkin kamu yönetimi ve sivil toplumun algısı
Tezin Türü: Doktora
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Dokuz Eylül Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Afet Yönetimi (Disiplinlerarası) Ana Bilim Dalı, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2025
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: ERTUĞRUL USTA
Danışman: Gökhan Tenikler
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:"Yansızlık ve Bağımsızlık İlkeleri Bağlamında Türkiye'de İnsani Yardıma İlişkin Kamu Yönetimi ve Sivil Toplumun Algısı" başlığı altında, insani yardım alanındaki temel prensiplerin kamu yönetimi ve sivil toplum kuruluşları (STK) temsilcileri tarafından nasıl algılandığını karşılaştırmalı olarak incelemiştir. Türkiye'deki insani yardım ekosistemine özgü dinamikleri anlamayı hedefleyen bu çalışma, her iki aktör grubunun prensip tanımları, uygulama pratikleri ve karşılaştıkları zorluklar arasındaki belirgin farklılıkları nicel verilerle ortaya koymuştur. Araştırma bulguları, kamu yönetimi temsilcilerinin yansızlık ve bağımsızlık ilkelerini ulusal mevzuat ve stratejik hedeflerle daha çok ilişkilendirirken, STK'ların bu ilkeleri uluslararası insancıl hukuk ve evrensel değerler çerçevesinde daha mutlak ve tavizsiz yorumladığını göstermiştir. Kamu için dış politika ve ülkeler arası iş birliği gibi motivasyonlar öne çıkarken, STK'lar için birincil motivasyonun "ihtiyacı karşılama" olduğu belirlenmiştir. Finansal bağımlılık ve siyasi baskılar, özellikle STK'lar için bağımsızlığı tehdit eden önemli zorluklar olarak algılanmıştır. Tez, bu algı farklılıklarını ilgili literatürle tartışarak, devletin insani yardım alanındaki rolü ve ilkelerin bağlamsal yorumlanması gibi küresel tartışmalara Türkiye örneği üzerinden katkı sağlamıştır. Ortaya çıkan bulgular, insani yardım alanında faaliyet gösteren aktörler arasında diyalog, ortak eğitim ve STK'ların özerkliğini güçlendirici mekanizmaların önemini vurgulayarak, daha şeffaf ve ilkeli bir insani yardım ekosistemi için somut öneriler sunmaktadır. Bu çalışma, Türkiye'nin insani yardım kapasitesinin geliştirilmesi ve uluslararası standartlarla uyumun artırılması adına değerli bir zemin sağlamıştır. Anahtar Kelimeler: İnsani Yardım, Yansızlık, Bağımsızlık.