Koronavirüs salgını sırasında kripto para piyasalarındaki sürü davranışı


Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Dokuz Eylül Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, İşletme Ana Bilim Dalı, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2023

Tezin Dili: İngilizce

Öğrenci: ARDA SAĞLAM

Danışman: PINAR EVRİM MANDACI

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Günümüzde birçok mal ve hizmet için kullandığımız para kavramı, dijitalleşmenin getirdiği yeniliklerle beraber blokzincir ve kripto para kavramına doğru evrilmektedir. Kripto paralar, geleneksel finans yöntemlerine kıyasla zaman ve maliyet açısından oldukça iyi bir avantaja sahiptir. Paranın değeri, sadece piyasalardaki iç faktörlerden değil, aynı zamanda savaşlar ve salgınlar gibi dış faktörlerden de oldukça etkilenmektedir. Özellikle de 2022 itibariyle, günümüzde hala etkisini sürdüren koronavirüs pandemisi hem bireylerin hayatını hem de ülkelerdeki ekonomik göstergeleri önemli ölçüde etkilemektedir. Davranışsal finans kavramının ortaya atılması ile beraber, bireylerin paranın kullanımına yönelik irrasyonel davranışlar sergilediği ileri sürülmüştür. Bu davranışlar, farklı senaryolara göre farklı önyargılar oluşmasına sebep olmaktadır. Özellikle de sosyal faktörlerden biri olarak görülen sürü davranışının, yatırımcıların karar verme aşamalarına önemli ölçüde etki ettiği bilinmektedir. Bu çalışmada koronavirüs salgını sırasında kripto para piyasalarındaki sürü davranışı incelenmiştir. Çalışmada yatay kesit mutlak sapma modeli (CSAD) kullanılmıştır. Veriler, kripto para piyasası değerinin %66,8'lik dilimine sahip on kripto paranın günlük kapanış değerleri ve market portföyü olarak ele alınan CCi30 endeksini kapsamaktadır. Verilerin aralığı, 11 Eylül 2018'den, 11 Eylül 2021 dönemine kadar olan süreyi kapsamaktadır. Çalışmanın bulguları, yatırımcıların, kripto para piyasalarında sürü davranışı gösterdiğini destekler niteliktedir. Sürü davranışındaki periyotlar arasındaki farkı gözlemlemek için, model, koronavirüs pandemisi öncesi ve koronavirüs pandemisi boyunca olmak üzere tekrar iki ayrı dönemde test edilmiştir. Periyotlardaki farklar gözlemlendiğinde, sürü davranışının koronavirüs pandemi döneminde ortaya çıktığı ileri sürülmüştür.