An indicator-based systematic ergonomics performance evaluation approach from sustainability perspective


Tezin Türü: Doktora

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Dokuz Eylül Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü, Endüstri Mühendisliği Ana Bilim Dalı, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2022

Tezin Dili: İngilizce

Öğrenci: İREM SARBAT

Danışman: Seren Özmehmet Taşan

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Ergonomi, neredeyse insanlığın varoluşundan bu yana, uzun yıllardır insanın iyilik halini sağlamaya çalışan bir disiplindir. Günümüzün hızla değişen küresel dünyası göz önüne alındığında, insanlar için daha iyi sürekli çalışma ve yaşam koşulları sağlamanın ergonomi için daha zorlu olduğu yadsınamaz. Bu nedenle, ergonomiye yardımcı olacak ve bu amaca ulaşmak için uyumlu çalışacak yeni kavramlara ihtiyaç vardır. Bu araştırma boşluğunu doldurmak için bu tez, ergonomide sürdürülebilir süreç performans ölçümü için sistematik bir yaklaşım geliştirilerek sürdürülebilirlik kavramının ergonomiye etkisini, katkısını ve adaptasyonunu sorgulamaya yönelik araştırma ve uygulama üzerine inşa edilmiştir. Bu doğrultuda, kapsamlı bir literatür taramasına dayalı olarak ergonomi için yeni sürdürülebilirlik alt boyutları ve ergonomi göstergeleri önerilmiş ve ergonomi ile sürdürülebilirliği bütünleştiren bir çerçevede yapılandırılmıştır. Ayrıca, uygulamanın geçerliliğini ve güvenilirliği adına bu tez için iki anket tasarlanmış, geliştirilmiş ve uygulanmıştır. Ardından, önerilen ergonomi göstergelerinin önceliklendirilmesi için anketlerden elde edilen veriler kullanılarak BWM ve PROMETHEE'yi içeren bir hibrit çok kriterli analiz yapılmış ve bu tür bir yaklaşım için kullanılabilecek örnekler olarak üst sıralarda olanlar belirlenmiştir. Bu tezde geliştirilen sistematik yaklaşım, ekonomik, ekolojik veya sosyal açıdan olumsuz çalışma koşullarının bulunduğu kuruluşların süreçlerini bütüncül olarak izleyerek ve değerlendirerek bu koşullardan kaynaklanan riskleri tespit etmek ve önlemek içindir. Dolayısıyla, önerilen yapısal çerçeve ve ergonomi göstergelerini içeren söz konusu geliştirilen sistematik yaklaşım ile, risklerin yönetilmesi ve ergonomik açıdan iyi işleyen süreçlerin elde edilmesi sağlanabilir.