Katarakt cerrahisi öncesi kırılganlık ile postoperatif düşme korkusu, düşme riski, yürüme hızı ve kinezyofobi düzeyi arasındaki ilişkinin incelenmesi

---

Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Dokuz Eylül Üniversitesi, Sağlık Bilimleri Enstitüsü, Hemşirelik Ana Bilim Dalı, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2024

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: YUNUS ŞİMŞEK

Danışman: Özlem Bilik

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Araştırmanın amacı, katarakt cerrahisi öncesi kırılganlık ile postoperatif düşme korkusu, düşme riski, yürüme hızı ve kinezyofobi düzeyi arasındaki ilişkinin incelenmesidir. Araştırma için etik kurul onayı, kurum izni ve hastalardan yazılı onam alındı. Tanımlayıcı, ilişki arayıcı ve kesitsel tipteki araştırmanın örneklemini katarakt cerrahisi uygulanan 112 birey oluşturdu. Veriler Sosyososyodemografik Özellikler Formu, Charlson Komorbidite İndeksi (CKİ), Edmonton Kırılganlık Ölçeği (EKÖ), İtaki Düşme Riski Öçeği (İDRÖ), Tampa Kinezyofobi Ölçeğiyle (TKÖ) bir üniversite hastanesinin Göz Hastalıkları Kliniği'nde Kasım 2022-Haziran 2024'de toplandı. Veriler SPSS 27.0 versiyonunda tanımlayıcı istatistik, bağımlı ve bağımsız örneklemlerde t Testi, Mann Whitney U Testi, Tek Yönlü Varyans Analizi, Kruskal Wallis H Testi, Bonferroni Posthoc testi, McNemar Testi, Pearson Korelasyon analiziyle değerlendirildi. Anlamlılık düzeyi p<0,05 kabul edildi. Hastaların yaş ortalamasının 71,87 ± 6,69, %47,3'ünün (n=53) erkek olduğu belirlendi. Hastaların EKÖ puanlarına göre %65,2'sinin (n=73) kırılgan olmadığı, %25'inin (n=28) görünüşte incinebilir olduğu, %5,4'ünün (n=6) hafif kırılgan, %3,6'sının (n=4) orta düzey kırılgan ve %0,9'unun (n=1) şiddetli kırılgan olduğu saptanmıştır. Hastaların %75'inin ameliyat öncesinde ortalama 2,46 ± 0,87, %54,5'inin ise postoperatif ortalama 1,59 ± 0,62 düzeyinde düşme korkusu yaşadığı saptandı. Hastaların ölçek puan ortalamaları sırasıyla CKİ 4,44 ± 2,16, EKÖ 3,51 ± 2,46, İDRÖ 12,11 ± 8,98 ve TKÖ 42,37 ± 7,60 olarak belirlendi. Hastaların preoperatif EKÖ ile postoperatif düşme korkusu arasında pozitif yönlü zayıf düzey (r=0,277; p<0,001); İDRÖ arasında pozitif yönlü yüksek düzey (r=0,638; p<0,001); yürüme hızları arasında negatif yönlü orta düzey (r=-0,533; p<0,001) ve TKÖ arasında pozitif yönlü orta düzey ilişki saptandı (r=0,484; p<0,001). Hastaların preoperatif kırılganlık düzeyi arttıkça postoperatif düşme korkusunun, düşme riskinin ve kinezyofobi düzeyinin arttığı, yürüme hızının azaldığı sonucuna ulaşıldı.