Gestalt psikolojisinde yer alan algıda tamamlama ilkesinin seramik tasarımında uygulanması


Tezin Türü: Sanatta Yeterlik

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Dokuz Eylül Üniversitesi, Güzel Sanatlar Enstitüsü, Seramik ve Cam Tasarımı Ana Sanat Dalı, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2019

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: FEVZİYE YELMEN

Danışman: EFE TÜRKEL

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Gestalt, parça ve bütünü anlamlı hale getirmeye yarayan çeşitli algı ilkelerinden oluşan bir kuram ve yaklaşımdır. Temel olarak bütünün parçalardan oluştuğu, fakat algılamanın tam ve doğru olarak gerçekleşebilmesi için bütünün de kavranması gerektiği kabul edilir. Dolayısıyla algı bakımından parçanın da bütünün de bir anlamı olduğu, bu kuramda önemli bir yere sahiptir. Max Wertheimer, kuramın kurucusu olmakla birlikte, Wolfgang Köhler ve Kurt Kofka gibi başka araştırmacıların da kurama katkıları olmuştur. Araştırmaların geneli görsel algıya dayansa da, psikologlar bu kuramı çeşitli davranış biçimlerini analiz etmek için de kullanmaktadırlar. Bu yönüyle gestalt, salt bir algı ilkeleri yığını değildir. Bu sayede, sanatçılar da gestaltı eserlerinde kullanabilmişlerdir; çünkü bazı eserler salt bir tasvir amacı taşımazlar. Onlar, aynı zamanda çeşitli kavramlarla ve bağlamlarla farklı anlam katmanlarını da inşa ederler. Bu çalışmada, gestalt ilkelerinden olan algıda tamamlama ilkesinin, seramik eserlerdeki uygulamaları konu edinilmiştir. Çeşitli kavramlar ve bağlamlar birlikteliği ile ele alınan eserlerde, başta algıda tamamlama ilkesi olmak üzere diğer gestalt ilkeleri de kullanılmıştır. Gerek eserlerin isimleri, gerekse gestalt bağlamında algıda tamamlama ilkesinin kullanımı dolayısıyla, eserlerin kavramsal düzeyde sorgulamaları yapılmış, böylelikle hem kuramın uygulama açısından eserlerdeki karşılıklarına, hem de öznel yorumlara yer verilmeye çalışılmıştır.