Bayraktar Bayraklı'nın Tefsirinde Mensuh Addedilen Ayetlere Yaklaşımı

---

Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Dokuz Eylül Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Temel İslam Bilimleri Ana Bilim Dalı, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2025

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: ESMA ALTINTAŞ

Danışman: Akif Yıldırım

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

ÖZET Yüksek Lisans Tezi Bayraktar Bayraklı'nın Tefsirinde Mensuh Addedilen Ayetlere Yaklaşımı Esma ALTINTAŞ Dokuz Eylül Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Temel İslam Bilimleri Anabilim Dalı Temel İslam Bilimleri Programı Bu çalışma, Bayraktar Bayraklı'nın "Yeni Bir Anlayışın Işığında Kur'an Tefsiri" adlı eseri içerisinde mensuh ayetlerin varlığına dair yapılmış araştırmayı incelemektedir. Eser, Kur'an-ı Kerim'in doğru anlaşılması yolunda tefsir sahasında yeni bir perspektifle modern ve bilimsel anlayışa kapı aralayan, bilim dünyasına sunduğu çalışmalarıyla akademik anlamda ciddi başarılar elde etmiş müfessirin, modern tefsir alanında yazdığı önemli bir eserdir. Tez, giriş, iki bölüm ve sonuç bölümünden oluşmaktadır. Giriş bölümünde, mensuh ayetler ve eserde yapılan araştırmalara ve kullanılan metodolojiye dair bilgiler sunulmaktadır. Birinci bölümde, nesh anlayışından maksadın ve neshe dair ön yargıların neler olduğu hakkında bilgi verilmektedir. Neshin kavramsal analizi geniş perspektifte ele alınmakta ve onunla alakalı klasik eserlere ve neshle yakın ilişkili kavramlara bakılır. Beda' anlayışıyla nesh arasındaki irtibat ortaya konulmuştur. Mensuhun ne olduğu ve mensuh kavramının hangi ayetler olduğu incelenmştir. Kur'an ve Peygamber dönemindeki mensuh ayet uygulamaları incelenir. Bayraktar Bayraklı'nın yaşamı, ilmi yönü, eğitimci yönü, tefsir yöntemi ve eserleri hakkında bilgi verilmektedir. İkinci bölümde, "Yeni Bir Anlayışın Işığında Kur'an Tefsiri" adlı eserde nesh olgusu üzerinde durulur.. Tefsirinin, modern akıl ve bilimsel gelişmelere dayalı olması, geleneksel İslam alimlerinin tefsir geleneğinden faydalanması, Arapçanın zengin dil yapısını dikkatli ve yoğun bir şekilde işlemesi, dilsel, tarihsel ve sosyo-kültürel açıdan ayetleri işlemesi vurgulanmaktadır. Tefsir metodları sırasıyla açıklanır ve bilimsel yönü ağır basan noktaları işlenmektedir. Çalışmanın ana kaynağı "Yeni Bir Anlayışın Işığında Kur'an Tefsiri" adlı eserde Suyuti'nin el-İtkan eserinde iddia ettiği yirmi bir mensuh ayetlere inceleme ve karşılaştırma yapılarak Bayraklı'nın söz konusu ayetlere modern ve bilimsel açılardan yaklaşımı, nesh anlayışının nesh olduğu iddia edilen ayetler üzerinde farklılık arz ettiği ortaya konulur. Sonuç bölümünde araştırmaların özetlenmesi, bulguların değerlendirilmesi ve müfessirin nesh anlayışı yer almaktadır. Bu tez, Bayraktar Bayraklı'nın "Yeni Bir Anlayışın Işığında Kur'an Tefsiri" adlı eserinde Suyuti'ye göre mensuh kabul edilen ayetler hakkında modern ve bilimsel bir perspektif sunmayı amaçlamaktadır. Anahtar Kelimeler: Modern Tefsir, Nesh, Bayraktar Bayraklı, Yeni Bir Anlayışın Işığında Kur'an Tefsiri, Suyuti, Mensuh Ayetler.