Arteria carotis externa'nın dallanma varyasyonlarının ve topokrafik ilişkilerinin incelenmesi
Tezin Türü: Doktora
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Dokuz Eylül Üniversitesi, Sağlık Bilimleri Enstitüsü, Anatomi Ana Bilim Dalı, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2003
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: KADRİYE İPEK ERGÜR
Danışman: ÇİĞDEM İÇKE
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:ÖZET Arteria Carotis Externa'nin Dallanma Varyasyonlarının Ve Topografik İlişkilerinin İncelenmesi Dr.İpek Ergür Anahtar sözcükler: Arteria caroiis externa, bifurcatio carotidis, Arteria carotis externa dalları Arteria carotis communis (ACC) cartilago thyroidea'nın (CT) üst kenarı ya da C4 düzeyinde bifurcatio carotidis'i (BC) oluşturarak arteria carotis externa (ACE) ve arteria carotis interna (ACI) dallarına ayrılır. ACI cranium'a girerken, ACE da baş boyun bölgesinde yer alan yapıların kanlanmasını sağlar. ACE'nin bazı dalları arterin gövdesinden ya tek başına ya da ortak kökler oluşturarak ayrılırlar. Çalışmamız BC'nin yeri konumu, ACE ve dallarının ana gövdeden ayrılma yerlerinin cartilago thyroidea (CT), cornu majus (CM), BC, nervus hypoglossus (NH) ile olan ilişkilerinin sunulması ve klinik öneminin vurgulanması amacıyla düzenlenmiştir. Araştırmamız formaldehit ile tespit edilmiş 14 adet erişkin kadavrasında bilateral olarak 28 olguda gerçekleştirildi. Bifurcatio carotidis'in olguların çoğunda (%25.00) 4-5. intervertebral aralıkda, CT'nın üst kenarından geçen horizontal düzlemin yukarısında (%89.30), CM'nin arka alt ucundan geçen horizontal düzlemin aşağısında (%71.45), n. laryngeus superior'un ramus internus'unun (NLSRI) membrana thyrohyoidea'yı deldiği noktadan geçen horizontal düzlemin yukarısında (%64.25) yerleşim gösterdiği belirlendi. Arteria carotis externa'nin ACI'ya göre çoğunlukla (%78.60) medial konumda olduğu, olguların %14.30'da da ACI'nın lateralinde yerleşim gösterdiği saptandı. ACE'den ayrılan dalların, ortak kökler oluşturma özelliğine göre, üç farklı tipi belirlendi. Buna göre; -% 87.57 olguda ACE'de ortak kök yapısı bulunmadığı (Tip I), -%17.85 olguda truncus faciolingualis (TFL) bulunduğu (Tip II), -%3.57 olguda da truncus thyrolingualis'in (TTL) varlığı saptandı (Tip III). ACE dallarının yerleşimi anatomik landmarklar dikkate alınarak değerlendirildiğinde: 11Arteria thyroidea superior (AThS) orjininin; -%57.10 olguda NLSRI'nın membrana thyrohyoidea'yı deldiği noktadan geçen horizontal düzlemin aşağısında, -%39.30 olguda BC düzeyinde, -%96.45 olguda CT'nın üst ucundan geçen horizontal düzlemin yukarısında bulunduğu saptandı. Arteria lingualis'in (AL) orjininin; -%67.85 olguda CM'nin arka alt ucundan geçen horizontal düzlemin yukarısında, -%89.30 olguda NH'nin aşağısında, -%7.15 olguda AO ile aynı düzeyde olduğu gözlendi. A. pharyngea ascendens (APA) orjininin; -%28.60 olguda AO'nun orjininin aşağısında yer aldığı ve %24.45 oranında AO ile ortak kökten ayrıldığı saptandı. A. facialis (AF) orjinlerinin; olgularda %39.30 oranında APA'nın yukarısında bulunduğu ve bunların da %60'ının uzun ortak köke sahip truncus thyrofacialis (TTF) olduğu gözlendi. A. auricularis posterior (AAP) orjininin; olguların tümünde ACE'den yukarıda ayrılan en son dal olduğu saptandı. Arteria occipitalis (AO) orjini, ACE'nin diğer dalları arasındaki konumuna göre altı tip olarak tanımlandı. Buna göre olgularımızda AO orjininin en sık AF ile AL arasında (%39.30) yer aldığı belirlendi. AO'nun NH ile olan ilişkisi dikkate alındığında, olguların %96.45'inde NH'nin aşağısında yerleşim gösterdiği saptandı. Olguların tümünde BC, ACC, ACE ve dallarının orjinlerindeki çapları ve birbirlerine uzaklıkları değerlendirildi. BC ve ACE dallarının yerleşim ve komşuluklarının anatomik landmarklar dikkate alınarak değerlendirilmesi, BC ve ACE'ye uygulanacak cerrahi girişimlerin başarısında önem taşımaktadır. 12