Tavşanlarda sefuroksı̇mı̇n farklı sulandırma solüsyonları ı̇le sulandırıldıktan sonra ı̇ntrakameral uygulama sonrası kornea üzerı̇ne lokal etkı̇lerı̇nı̇n değerlendı̇rı̇lmesı̇

FERHAN YILMAZ

Tavşanlarda sefuroksı̇mı̇n farklı sulandırma solüsyonları ı̇le sulandırıldıktan sonra ı̇ntrakameral uygulama sonrası kornea üzerı̇ne lokal etkı̇lerı̇nı̇n değerlendı̇rı̇lmesı̇

Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Dokuz Eylül Üniversitesi, Tıp Fakültesi, Cerrahi Tıp Bilimleri Bölümü, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2018

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: FERHAN YILMAZ

Danışman: AYŞE TÜLİN BERK

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Giriş: Dünyada ve ülkemizde katarakt cerrahisi yaygın olarak yapılmaktadır. Yaşam koşullarının iyileşmesi ve yaşlı insan nüfusunun giderek artması bu cerrahinin de artmasına sebep olmaktadır. Endoftalmi bu tür göz içi cerrahilerde görülen komplikasyonlardan biri olup, hem hasta için hem de hekim için üzücü bir tablodur. Endoftalminin önlenmesi için ameliyat öncesi ve sonrası bir takım önlemler alınmaktadır. Bu uygulamalardan birisi de operasyon sonunda intrakameral çeşitli antibiyotiklerin uygulanmasıdır. Sefuroksim bu antibiyotiklerden birisidir. Amaç: Tavşanlarda sefuroksimin farklı sulandırma solusyonları ile sulandırıldıktan sonra intrakameral uygulama sonrası kornea üzerindeki lokal etkilerinin değerlendirilmesi amaçlandı. Yöntem: Çalışmaya, 2-2.5 kg'lık 14 adet Yeni Zelanda albino tavşanı dahil edildi.Çalışmaya dahil edilen tavşanlar 3 gruba ayrıldı.( grup-I: İntrakameral 1mg/0.1 ml SF ile sulandırılmış Aprokam® enjekte edilen grup, grup-II: İntrakameral 1mg/0.1 ml BSS ile sulandırılmış Aprokam® enjekte edilen grup, grup-III: İntrakameral enjeksiyon yapılmayan kontrol grubu).Tavşanların gözleri bir hafta boyunca günlük takip edildi.İntrakameral enjeksiyonları yapılmadan önce ve yapıldıktan bir hafta sonra kornea kalınlıkları ultrasonik pakimetri yardımıyla ölçüldü.Korneaları alındıktan sonra tavşanlar sakrifiye edildi.Alınan kornealar speküler, ışık ve elektron mikroskobik incelemeler için hazırlandı. Sonuçlar:Speküler mikroskobik incelemelerde endotel hücre sayıları, sefuroksim sulandırılmasında SF kullanılan grupta BSS kullanılan gruba göre istatistiksel olarak anlamlı daha düşük saptandı(p=0.040). BSS grubunda kontrol grubuna göre endotel hücre sayılarında istatistiksel fark saptanmadı(p=0.948).SF kullanılan grupta kontrol grubuna göre endotel sayısı istatistiksel anlamlı daha düşük saptandı.(p=0.022) Ultrasonik pakimetride enjeksiyon öncesi santral korneal kalınlıkların parametrik dağılmadığı görüldü(p=0.127).Her iki grupta enjeksiyon öncesi ve sonrası alınan pakimetri değerlerinde artış saptandı ve bu artışın istatistiksel anlamlı olduğu hesaplandı.(p=0.038) Elektron mikroskopik incelemelerden SEM görüntülemede her grupta kornea endotelinin hekzagonal yapılarının korunduğu görüldü.Endotel mikrovilluslarında her iki intrakameral enjeksiyon yapılan grupta kayıp olduğu bu kaybın SF uygulanmış grupta daha fazla olduğu görüldü. Kontrol grubunda ise endotel mikrovilluslarının salim olduğu görüldü.SF uygulanan grup kornea endotelinde hücreler arasındaki sıkı bağlantılarda yer yer ayrışmalar olduğu saptandı.TEM görüntülemede kontrol grubuna göre ilaç uygulanan her iki grupta mitokondrilerde şişme ,endoplazmik retikulumlarda kabalaşma, intrasitoplazmik belirgin vakuol oluşumları ve endotel hücre boyutlarında artış izlendi.Ancak her iki grup arasında TEM görüntülemede belirgin bir bir farklılık saptanmadı. Hematoksilen-Eozin boyama ile yapılan mikroskobik incelemede Grup I (SF ile sulandırılmış Aprokam®) uygulanan grupta korneal stromanın Grup II (BSS ile sulandırılmış Aprokam®) ve kontrol grubuna göre daha ödematöz ve kalın olduğu saptandı. Tartışma: Tavşanlarda intrakameral uygulan sefuroksimin serum fizyolojik(SF) ile sulandırılmasının balance salt solution(BSS) ile sulandırılmasına göre endotel hücreleri üzerinde toksik etki oluştururak endotel hücre sayısında azalmaya ve hücre içi ve hücrelerarası morfolojide değişikliklere sebep olabileceği saptanmıştır.İntrakameral olarak uygulanacak herhangi bir ilacın sulandırılmasında ön kamera sıvısına fizyolojik olduğu düşünülmeyen serum fizyolojiğin(SF) kullanımında dikkatli olunması gerektiği ve literatürce ön kamera kullanımı için güvenilirliği kanıtlanmış balance salt solution(BSS) gibi diğer solusyonların tercih edilmesi korneal endotel fonksiyonlarının korunması açısından göz önünde bulundurulmalıdır.