Yalın üretim uygulamalarında israfın azaltılması ile performans ölçütleri arasındaki ilişkilerin ve etkileşimin analizi
Tezin Türü: Doktora
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Dokuz Eylül Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, İşletme Ana Bilim Dalı, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2016
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: EJDER AYÇIN
Danışman: ONUR ÖZVERİ
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Günümüzde artan rekabet koşulları ve pazar koşullarındaki değişimler işletmeleri müşteri odaklı faaliyetlerde bulunmaya zorlamaktadır. Günümüz koşullarına ayak uydurabilmek, müşteri taleplerini eksiksiz ve zamanında karşılayabilmek için işletmeler, geleneksel üretim sistemlerinden vazgeçip, üretim sistemlerini günümüz koşullarına göre şekillendirmişlerdir. Bu koşullarda, işletmelerin rekabetçi güçlerini arttıracak ve müşteri odaklı ilkeler benimseyen yalın üretim sistemleri önemli bir hale gelmiştir. Yalın üretim sistemleri, üretim sürecindeki her türlü israfı ortadan kaldırmaya yönelik faaliyetlere odaklanarak, işletmelerin rekabetçi ortamda var olabilmeleri için değer yaratan üretim süreçleri oluşturmayı hedeflemektedir. Yalın üretim felsefesine sahip işletmeler, üretim sisteminde ortaya çıkabilecek her türlü israfı iyi belirlemeli ve onları ortadan kaldıracak akılcı çözümler yaratarak üretim sistemlerini tasarlamalıdırlar. Bu tez çalışması yalın üretim sistemine sahip bir işletmede, belirlenen performans ölçütleri ile israf türleri arasındaki ilişkileri ve etkileşimi belirlemeyi amaçlamaktadır. Literatürden referans alınan bir model yardımıyla performans ölçütleri ve israf türleri arasındaki ilişkiler belirlenmiştir. Bu ilişkiler belirlendikten sonra uygulama yapılan firmada çalışan mühendislerin israf türü-performans ölçütü değerlendirme formlarına verdikleri cevaplardan yararlanılarak, performans ölçütleri ile israf türleri arasındaki etkileşim ortaya konulmuştur. Bu modele ek olarak, performans ölçütleri ve israf türleri arasındaki ilişki ve etkileşimleri daha iyi açıklayabilmek amacıyla uygulama verileri DEMATEL yöntemiyle analiz edilmiştir. Firmanın, üretim süreçlerinde değer yaratması ve meydana gelebilecek her türlü israfa neden olacak faaliyetleri belirleyip, bunları üretim sisteminden kaldırması doğrultusunda çözüm üretmesi oldukça önemlidir. Bu çalışma kapsamında kullanılan modelin, firma performans ölçütleri ile israf türleri arasındaki ilişki ve etkileşimi belirleyebildiği analiz sonuçları ile ortaya konulmuştur. Anahtar Kelimeler: Yalın Üretim, İsraf Türleri, Performans Ölçütleri, DEMATEL