Etkinlik turizmi ve inanç turizmi paradoksu: Turizm yazınında inanç etkinliklerinin kavramsal analizi ve konumlandırılması

---

Tezin Türü: Doktora

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Dokuz Eylül Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Turizm İşletmeciliği Ana Bilim Dalı, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2017

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: SİMGE KÖMÜRCÜ

Danışman: EBRU GÜNLÜ KÜÇÜKALTAN

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Etkinlik turizmi ve inanç turizmi, destinasyonlara sosyo-kültürel, ekonomik, çevresel ve politik pek çok olumlu etkisi olan ve çok eski tarihlerden beri insanları seyahate yönlendiren en önemli turizm türlerinden ikisi olarak değerlendirilmektedir. Tarihin en eski yer değiştirme hareketleri çoğunlukla etkinliklere katılma ya da inanç merkezlerine dini ritüelleri gerçekleştirme amacıyla yapılmıştır. Günümüzde de özel etkinlikler ve inanç temelli seyahatler ile destinasyonlar turist çekmeye devam etmektedir. Turizm yazınında pek çok turizm türünün sınıflandırmasında karmaşa olduğu gözlemlenmektedir. Etkinlik turizmi ve inanç turizmi yazını incelendiğinde, dünyanın en önemli turizm hareketlerinden kabul edilen Hac seyahatlerinin her iki turizm türünde de yer aldığı bulgusuna ulaşılmıştır. Etkinlik turizmi yazınında Hac seyahatleri en önemli inanç etkinliği hareketi olarak değerlendirilirken, inanç turizmi yazınında ise yine Hac seyahatleri büyük katılımcı sayısı ile inanç turizmi hareketlerinden en önemlisi olarak kabul edilmektedir. Bu durum turizm yazınında Hac seyahatleri konusunda bir paradoksun varlığını ortaya koymaktadır. Bu araştırmanın amacı, turizm yazınında Hac seyahatlerinin doğru konumlandırılmasını sağlamak ve etkinlik turizmi ile inanç turizmi arasındaki karmaşayı ortadan kaldırmaya çalışmaktır. Bu kapsamda bibliyometrik analiz ile Haccı bir turizm türü olarak değerlendiren 102 makale incelenmiş ve çalışma alanı Hac olan 47 kişi ile yapılan mülakatlar nitel araştırma tekniklerinden içerik analizi yöntemi kullanılarak analiz edilmiştir. Elde edilen en önemli bulgu, turizm türlerinin sınıflandırmasında güdü bazlı değerlendirmelerin yapılması gerekliliği bulgusudur. Bu kapsamda yapılan analizlerde, Hac seyahatlerinin inanç güdüsü ile yapıldığından, çoğunlukla inanç turizmi olarak değerlendirildiği görülmektedir. Ayrıca gelecekte yapılacak farklı sınıflandırmalar ile Hac seyahatlerinin farklı şekilde konumlanabileceği öngörüsü de elde edilen bir diğer bulgudur.