Akademik Veri Yönetim Sistemi
Tezin Türü: Doktora
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Dokuz Eylül Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Arkeoloji Ana Bilim Dalı, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2023
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: GÜLŞEN KUTBAY
Danışman: AYGÜN EKİN MERİÇ
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Nicaea kenti figürin tipolojisini belirlemeye ve literatürün ilgili alanındaki eksikliği gidermeye yönelik; İznik Roma Tiyatrosu kazı çalışmaları esnasında ele geçen figürinler ile İznik Müzesi envanterine kazı, satın alma ve bağış yoluyla dahil edilen figürinler tez çalışması kapsamında ele alınmıştır. Tiyatrodan ele geçen figürinlerin tamamının kırık olması sebebiyle inceleme aşamasında buluntu yeri ve kontekst bilgileri dikkate alınmıştır. Bu doğrultuda tanımlama ve tarihleme çalışmaları gerçekleştirilmiştir. Ancak müze envanterinde bulunan figürinlerin buluntu yerinin kesin olarak bilinmemesi, figürinlerin kökenlerine dair sorun yaratmıştır. Ele alınan figürinler; stil, tipoloji ve ikonografi odaklı incelenerek, standart bir veri tabanı oluşturulmuştur. Bugüne kadar yayınlanmış olan figürin çalışmaları aracılığıyla kuramsal ve metodolojik bir altyapı oluşturulmuştur. Pişmiş toprak, kemik, bronz ve mermer gibi çeşitli materyallerden üretilmiş olan figürinlerin üretim teknikleri (modelleme/elde şekillendirme, kalıba basım, döküm, yarı döküm ve yontma vb.) ve teknolojileri, diyakronik bir yöntemle incelenerek, işlevleri ve üretildikleri tarihlere dair önerilerde bulunulmuştur. Yapılan detaylı araştırmalar ve ikonografik değerlendirmeler yardımıyla; Nicaea kentinin muhtemel kültleri, toplumsal ve siyasal yaşantısı ve kültürel yapısı gibi çeşitli alanlar üzerine yorum getirilmiş, figürinlerin bu alanlardaki rolü tayin edilmeye çalışılmıştır. Bithynia bölgesi genelinde figürinler üzerine, bugüne kadar geniş çaplı bir çalışma yapılmamıştır. Konu ile alakalı olarak bölge bilimsel bağlamda kısır kalmıştır. Dolayısıyla tezin konusunu oluşturan figürinlerin literatür araştırma ve çalışma tekniği, Antik Çağ'da kullanılmış olan önemli figürin üretim merkezleri esas alınarak çeşitli karşılaştırmalar yapılmıştır. Bu merkezlerde üretilen figürinler üzerine, alanında uzman kişilerce gerçekleştirilmiş bilimsel çalışmalar referans alınmıştır. Mevcut eserlerin ikonografik değerlendirmesi ve tarihlenmesi; Yunanistan, Batı Anadolu, Ege Adaları, İtalya, Akdeniz ve Mısır gibi çeşitli merkezlerde kurulmuş olan koroplastik atölyelerinde üretilen figürinler ile karşılaştırılarak gerçekleştirilmiştir. Anahtar Kelimeler: Nicaea, Bithynia, Terrakotta, Figürinler, Kült.