Çevre Yanlısı Davranışların Yordayıcıları Olarak Değerler, Sosyal Normlar ve Zaman Yönelimleri

---

Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Dokuz Eylül Üniversitesi, Edebiyat Fakültesi, Psikoloji Bölümü, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2024

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: Oğuzhan GÜZEL

Danışman: Arzu Araz

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Bu çalışmanın temel amacı, zaman yönelimleri, değerler ve çevreye dair tanımlayıcı sosyal normların çevreci davranışlarla olan ilişkilerini incelemektir. Araştırmaya yaş ortalaması 32.09 (SS=11.33) olan 388 katılımcı (%59.5'i kadın, %40.5'i erkek) katılmıştır. Veriler "Zimbardo Zaman Perspektifi Envanteri", "Kısa Değerler Ölçeği", "Sosyal Normlar Ölçeği", "Çevre Yanlısı Davranışlar Envanteri" ve "Kişisel Bilgi Formu" aracılığıyla toplanmıştır. Değişkenler arasındaki doğrudan ve dolaylı etkiler SPSS PROCESS makrosu kullanılarak bootstrap yöntemi (n= 5000 bootstrap örneklemi) ile analiz edilmiştir. Yapılan paralel aracılık testleri sonucunda hem gelecek zaman yönelimi, hem de tanımlayıcı sosyal normlar ile çevre yanlısı davranışlar arasındaki ilişkide biyosferik değer yöneliminin kısmi aracılık etkisi anlamlı bulunmuştur. Bu bulgulara ek olarak diğer araştırma değişkenlerinin hem açık hem koyu yeşil çevreci davranışlarla ilişkileri incelenmiş, ortalamaları karşılaştırılmıştır. Gelecek zaman yönelimi, yakın çevreye dair çevreci sosyal normlar ve biyosferik değer yöneliminin hem açık hem de koyu yeşil çevreci davranışlar üzerinde güçlü bir etkisinin bulunduğu ve var olan etkilerin birbirinden bağımsız olduğu görülmüştür. Araştırmaya dair bulgular ilgili literatür bağlamında tartışılmıştır.