Glutaminin sıçanlarda oluşturulan kısa barsak sendromunda intestinal adaptasyona etkisi


Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Dokuz Eylül Üniversitesi, Tıp Fakültesi, Cerrahi Tıp Bilimleri Bölümü, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2003

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: AHMET DENİZ UÇAR

Danışman: MEHMET ALİ KOÇDOR

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

ÖZET GLUTAMİNİN SIÇANLARDA OLUŞTURULAN KISA BARSAK SENDROMUNDA ÎNTESTİNAL ADAPTASYONA ETKİSİ Dr. Ahmet Deniz UÇAR DEÜTF Genel Cerrahi AD. inciraltı - İZMİR Kısa Barsak Sendromu, her hangi bir nedenle önemli miktarda ince barsağın çıkartılması i sonrasında vücutta görülen, malnütrisyon, ishal ve kilo kaybı ile ortaya çıkan klinik bir tablodur. Bu kayıp sonucunda kalan ince barsak dokusunda metabolizmanın ihtiyacını karşılamak üzere, makroskopik ve mikroskopik değişiklikler ile belirginleşen adaptasyon süreci ortaya çıkmaktadır. Adaptasyonun yetersiz kalması, KBS'lu hastalarda uzun bir süre, hatta yaşam boyu parenteral beslenme desteğini zorunlu kılmaktadır. Uzun süre TPN kullanımı, artan sayıda yan etki ve maliyet artışını da beraberinde getirmektedir. Bu nedenle intestinal adaptasyonu hızlandırmak ve güçlendirmek KBS'lu hastaların tedavisinde umut veren seçeneklerden biri konumuna gelmiştir. Özellikle ince barsak mukoza hücreleri için temel besin kaynağı olması ve metabolik stres halinde üretiminin artan ihtiyacı karşılayamaması nedeni ile tek başına ya da başka maddelerle birlikte kullanılan glutamin, KBS tedavisinde üzerinde en çok çalışılan maddedir. Parenteral formüllerinin piyasaya sürülmesi ile rutin kullanıma da giren glutamin, yapılan klinik ve deneysel çalışmalarda ilk başlarda KBS tedavisinde faydalı etkiler göstermişse de daha sonra yapılan benzer çalışmalarda aynı sonuçlara ulaşılamamıştır. Sıçanlarda oluşturulan kısa barsak sendromunda parenteral glutamin kullanımının intestinal kollajen metabolizması ve intestinal adaptasyona etkilerinin araştırıldığı bu çalışmada amaçlanan, yapılmış klinik ve deneysel çalışmalarda ortaya konulan çelişkili sonuçlara ışık tutmaktır. Ortalama ağırlıkları 187 g (171-205 g) olan 14 erkek Wistar albino sıçanlar iki gruba ayrıldı ve tümüne %75 ince barsak rezeksiyonu yapılarak KBS oluşturuldu. Deney grubuna 2 hafta süre ile 0,30 mg/kg/gün glutamin, kontrol grubuna ise aynı süre ve hacimde %0,9 NaCI sudaki solüsyonu parenteral yoldan uygulandı. Deney süresince tüm hayvanların ağırlık değişimleri kaydedildi. Ondördüncü gün sonunda alınan ince barsak dokusunda intestinal adaptasyonun bilinen parametreleri olan mukoza kalınlığı, kript derinliği, goblet hücre sayısı, villus yükseklikleri karşılaştırıldı. Ayrıca her iki gruptan alınan anastomoz bölgesindeki dokularda yara iyileşmesinin bir göstergesi olan yeni ısentezlenmiş (asitte ve tuzda çözünür) kollajen miktarları karşılaştırıldı. Intestinal adaptasyon parametreleri ve kollajen düzeyleri bakımından iki grup arasında istatistiksel olarak anlamlı fark saptanmadı. Parenteral glutamin kullanımı intestinal adaptasyonu hızlandırıcı etki göstermemekte ve anastomoz bölgesinde yara iyileşmesine katkıda bulunmadığı sonucuna varıldı. Başka bir deyişle, glutaminin KBS'lu hastalarda kullanım indikasyonu bulunmadığı ve beslenme formülasyonundaki varlığının gereksiz maliyet artışına yol açtığı düşünüldü.