Döviz kuru oynaklığı ve dış ticaret etkileşimi: Gambiya örneği


Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Dokuz Eylül Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, İktisat Ana Bilim Dalı, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2016

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: KADDIJATOU SINGHATEH

Danışman: YAŞAR UYSAL

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Dışa açık her ekonomide olduğu gibi Gambiya da ekonomik büyümeyi ve ihracatı teşvik etmek için önemli bir politika aracı olarak döviz kurunu dikkate almaktadır. 1973 yılında bir tür sabit döviz kuru rejimi olan Bretton Woods sisteminin çöküşünden sonra, Batı Afrika Parasal Bölgesi dahilindeki ülkeler (WAMZ) ve bir kaç ülke makro ekonomik bağımsızlıklarını tamamen kazanmak amacının yanısıra, korumacı eğilimleri azaltmak ve ticareti teşvik etmek için esnek döviz kuru sistemine uyum sağladılar. 1965 ve 1985 yılları arasında Gambiya ekonomisi sabit döviz kuru sistemini uygulamıştır. Bu dönemlerde, Gambiya parası Dalasi, İngiliz Sterlinine bağlanmıştır. 1986 yılında ise Gambiya'da esnek döviz kuru sistemi uygulanmaya başlamıştır. Sabit döviz kuru sisteminin terk edilmesiyle birlikte, döviz kurundaki dalgalanmaların daha yüksek oranlarda olduğunu gerçekleştiği görülmüştür. Döviz kuru dalgalanmalarına bağlı olarak ortaya çıkan belirsizlikler ülkenin dış ticaret hacmini etkilemiştir. Bu çalışmada Gambiya'da döviz kuru oynaklığının dış ticaret üzerindeki etkisi 1980-2013 yıllarını kapsayan veriler çerçevesinde incelenmiştir. Autoregressive Gecikmesi Dağıtılmış (ARDL) modeli kullanılarak değişkenler arasında uzun dönemli ilişki incelenmiştir. Elde edilen bulgulara göre, çalışılan dönem boyunca, reel döviz kuru oynaklığı ülkenin ihracatı ve ithalatı üzerinde önemli bir etkiye sahiptir. Nitekim kısa dönemde reel döviz kuru oynaklığındaki artışın, ihracat ve ithalat üzerinde negatif bir etki yarattığı sonucuna ulaşılmıştır. Uzun dönemde ise reel döviz kuru oynaklığının ithalat talebini negatif bir şekilde etkilerken, ihracat üzerinde önemli bir etki yaratmadığı görülmüştür. Anahtar Kelimeler: Döviz kuru oynaklığı, Dış Ticaret , ARDL modeli