Yer radarı verilerinin Python temelli modellenmesi

---

Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Dokuz Eylül Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü, Jeofizik Mühendisliği Ana Bilim Dalı, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2023

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: SAFA TÜLEK

Danışman: EMRE TİMUR

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Günümüzde arkelojik alanlarda bulunan gömülü yapıların tahribatsız olarak belirlenmesi önem kazanmıştır. Sığ jeofizik yöntemlerden biri olan yer radarı yöntemi (GPR) lahit, duvar, yol ve benzeri yapıların ortaya çıkarılmasında en etkili yöntemlerden biridir. Özellikle kazı çalışmaları başlamadan önce alanın haritalanması, arama alanının daraltılması ve mevcut nesnelerin yerinin hızlı ve ekonomik bir şekilde tespit edilmesi bütçe ve zaman açısından oldukça önemlidir. Bunun yanı sıra köprüler ve yollar gibi kritik altyapıların değerlendirilmesi, buzulların haritalanması, anti-personel kara mayınlarının bulunması, jeolojik-jeoteknik araştırmalar, maden araştırmaları, mühendislik yapıları araştırması gibi alanlarda da kullanılmaktadır. Bu çalışmada Python temelli gprMax yazılımı ile zaman ortamında sonlu farklar (FDTD) yöntemi kullanılarak yeraltı modelleri üretilmiştir. İlk aşamada farklı fiziksel ve geometrik özelliklere sahip yapı modelleri için kuramsal radargramlar oluşturulmuş olup sonrasında ise İzmir İli, Bornova ilçesinde bulunan Yassıtepe Höyüğünde daha önce araştırılmamış bir alan çalışma sahası olarak belirlenerek 100 m2'lik 2 adet karelaj şeklinde 0.5 metre aralıkla ölçümler gerçekleştirilmiştir. Saha çalışmaları Proceq marka GS8000 model 40-3440 MHz modüle edilmiş frekans aralığında ölçü alabilen bir cihaz ile gerçekleştirilmiştir. Ölçümlerin sonucunda 2-boyutlu seviye genlik haritaları, 3-boyutlu görüntüler oluşturulmuştur ve duvar yapıları tespit edilmiştir. Kuramsal olarak üretilen modeller ile sahadan toplanan veriler karşılaştırılmıştır ve kazı yerleri önerilmiştir.