İslami kadın dergilerinde kadına yüklenen anlamsal rollerin dağılımı


Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Dokuz Eylül Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Genel Dilbilim Ana Bilim Dalı, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2003

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: BELGİN ÇALLIOĞLU

Danışman: LÜTFİYE OKTAR

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

ÖZET Bu çalışmanın amacı Eleştirel Söylem Çözümlemesi'nin genel çerçevesinde, 1997-2001 döneminde yayımlanan İslami kadın dergilerinde, toplumsal aktör olarak kadına yüklenen anlamsal roller açısından ideolojik tabanlı dilsel eyletimin kullanımsal çözümlemesini yapmaktır. Bu çözümlemenin temelinde Türkiye'de yaşanan İslami sürecin söylemsel kurgulanmasının saptanması yer almaktadır. Bunun yanında bu çalışma 1997- 2001 dönemini, laik Türkiye Cumhuriyeti rejimine ve kurumlarına karşı toplumsal çatışma/farklılık alanı olarak algılamaktadır ve bu nedenle şu soruların yanıtlarını belirlemeyi hedeflemektedir: a)Kadınların toplumsal aktörler olarak İslami kadın dergilerindeki temsilleri ve bu temsilleştirmede ideolojinin belirleyici rolü nasd biçimlenmiştir? b) İslami söylemin kurgulanmasında söz konusu ideolojinin beslediği toplumsal temsillerin rolü nedir? İslami dergilerde yer alan söylemin kurgulanmasında, toplumsal aktörler olarak kadınların anlamsal temsilleri ve toplumsal temsiller kavramında yorumlanması için çok disiplinli yaklaşımlara gereksinim vardır. Bu gereksinimi karşılamak için, katılımcı rollerinin dilsel tabanlı temsillerinin belirlenmesinde anlamsal rol çözümlemesi yapılması böylece, toplumsal aktörler olarak 1997-2001 döneminde, İslami söylemde toplumsal aktörler olarak kadına yüklenen katılımcı rollerinin belirlenmesi hedeflenmektedir. İkincil olarak toplum ruhbilimcilerin önerdiği toplumsal temsil kuramından yararlanarak seçilen toplumsal aktörlerin anlamsal düzenlemesinde toplumsal temsillerin etkisinin açıklanması amaçlanmaktadır. Bu kurumsal çerçevede, anlamsal rollerin kurucu öğelerinin katılımcılara Türkiye'nin laik rejim modeli ve kurumlarına karşı oluşturulan yeni toplumsal çatışma/farklılık alanı olarak İslami sürecin oluşumunda İslamcı kadın aktörlerin etken ve edilgen rollerinin belirlenmesi ve böylece ideolojilerine katkılarının belirlenmesi hedeflenmektedir. VI