Mermer işleme tesislerinin teknik ve ekonomik optimizasyonu
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Dokuz Eylül Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü, Maden Mühendisliği Ana Bilim Dalı, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 1997
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: ZEKİ KARACA
Danışman: TURGAY ONARGAN
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:ÖZET Tüm sektörlerde olduğu gibi mermer işleme tesislerinde de optimum verimlilik, karlılık, kaliteli üretim ve rekabet esastır. Mermer fabrikalarının bu hedeflerine ulaşmasındaki en önemli etmenlerin başında tesisin bulunduğu yer, tesisin boyutları, makina-ekipmanların sahip olduğu özellikler ve üretim hattının yapısı gelmektedir. Çeşitli mermer fabrikalarında yapılan incelemelerde üretim hattı dizaynlarının ve fabrika akım şemalarının kaliteli ve ekonomik bir üretimde en önemli rolü üstlendiği tesbit edilmiştir. Bu nedenle proje çalışmasında temel konulan, efektif akım şemalarının belirlenmesi ve sistemde kullanılacak makinaların teknik özelliklerinin tesbiti oluşturmaktadır. Yapılan çalışmada ayrıca, fabrika yerinin seçiminde etkili olan hammadde kaynaklarının durumu, ulaşım kolaylığı, yerleşim birimlerine olan mesafe, iklim koşullan, tesisin kurulacağı arsanın jeoteknik özellikleri, TED AŞ' m izin verdiği ulusal elektrik noktası, su ve suyun temin şekli ile sermaye durumunun her biri ayrı olarak ele alınmıştır. Mermer işleme tesislerinin karlılığında ve teknik olarak rekabet edebilirliklerinde bu faktörlerin yaraşıra tesisin bulunduğu arazinin yeterliliği, pazarın talep şekli, hammadde kaynaklan ve ekonomikliğinin de etkili olduğu görülmüştür. Özellikle mermer fabrikaları için büyük sorun teşkil eden ve kaliteli üretim için önemli olan temiz suyun temin şekline geniş olarak yer verilmiştir. Çevre açısından son yıllarda gündeme gelen mermer atıklarına da bu aşamada değinilmiştir. Mermer fabrikalarında kullanılan tüm makina ve ekipmanların her biri uygulamada karşılaşılan avantaj ve dezavantajlarıyla değerlendirilmiştir. Bu değerlendirmede üretimde temel makinalar ile bu makinalara yardımcı ve üretimi doğrudan etkileyen diğer ekipman ve sistemler beraber ele alınmıştır. Bunun sonucunda fabrikalarda teknik ve ekonomikaçıdan en verimli olabilecek su, elektrik ve basınçlı hava sistemleri ve koşullan önerilmiştir. Proje içerisinde üretim hatlarını oluşturan makinaların bilinen tüm tiplerinin teknik karakteristikleri incelenmiştir. Yerinde yapılan bu konudaki araştırmalar sonucunda makina ve tipleri ile hammadde ve pazar koşullarına bağlı olarak kullanım durumları, fabrika içi yerleri ve sayılan arasındaki ilişki tesbit edilmiştir. Bu bölümde makina modellerinin ve üretimdeki konumlarının kaliteli ve ekonomik üretime olan etkileri sonuçlarıyla beraber tartışılmıştır. Yukarıda belirtilen konular değerlendirildikten sonra üç ayrı fabrika planı üzerinde çalışılmıştır. Örnek modellerin her biri öncelikle teknik açıdan ele alınmış, içlerinden en uygun fabrika modeli nedenleriyle beraber ortaya konmuştur. Benzer koşullar altında önerilen modelin teknik, ekonomik ve kaliteli üretim açısından uygulanabilir bir planlama olduğu yapılan nümerik analizlerle de desteklenmiştir.