Kreatif fotoğraf ve ütopik kent tasarımı
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Dokuz Eylül Üniversitesi, Güzel Sanatlar Enstitüsü, Fotoğraf Ana Sanat Dalı, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2019
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: ERTAÇ ER
Danışman: AHMET BEYHAN ÖZDEMİR
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:"Kreatif Fotoğraf ve Ütopik Kent Tasarımı" başlıklı yüksek lisans tezinde, Kreatif Fotoğraf, Kent, Ütopya ve Distopya kavramlarından yola çıkılmıştır. Fotoğrafın icadından bu yana birçok eşzamanlı gelişim yaşanmıştır. Fotoğrafın teknoloji ile birlikte günümüzde bilim, sanat ve kitle iletişim araçlarında kullanılmasının önemi ve özellikle dijital fotoğrafçılık teknolojisi gittikçe artmaktadır. Bir anlatım dili olan fotoğraf, yaratıcı bir anlatımla tasarlanan ütopik kent maketi ile sıkışmışlığı, karmaşayı, karışıklığı, betonlaşmayı ve duyarsızlığı anlatılmak istenmiştir. Tasarlanan ütopik kent maketi fotoğraflarla desteklenmiştir. Çalışmada sorgulanan yaşam ve çevre kavramları İzmir kenti üzerinden ele alınmıştır. Ütopya kavramıyla sorgulanan doğa, farklı malzeme formlarıyla anlatılmaktadır. Ütopya kavramı bir maket aracılığıyla anlatılmaktadır. Ütopik kent maketi tasarımı, Dünyayı oluşturan dört elementten yola çıkılarak tasarlanmış, sırasıyla "SU", "HAVA", "TOPRAK", "ATEŞ" kavramlarıyla oluşturulan makete "KENTOPYA" adı verilmiştir. "SU" bölümünü oluşturan ütopik kent bölümünde, beton yapı malzemesi olan günümüz postmodern dünyada inşaatlarda kullanılan hafif duvar örgü malzemesi olan Gazbeton farklı formlarda kesilerek şekillendirilmiştir. Günümüzde betonlaşan kentleşme kültürü etkisi vurgulanmak istenmiştir. "HAVA" bölümünü oluşturan ütopik kent bölümünde, şeffaf plastik ambalaj malzemesi kullanılmıştır. İnsanın kendisine yaşadığı kentlerde yabancılaşması ve yalnızlığı vurgulanmak istenmiştir. "TOPRAK" bölümünü oluşturan ütopik kent bölümünde, ilk uygulanan yapı sistemlerine geleneksel bir çözüm olan kerpiç adı verilen evler inşa edilerek neolitik zamana ait yerleşim yerleri vurgulanmıştır. "ATEŞ" bölümünü oluşturan ütopik kent bölümünde, birbirinden farklı geometrik prizma formlar oluşturulmuştur. Çekilen kent fotoğrafları görüntü işleme programı yardımıyla manipüle edilerek ütopik bir görüntü elde edilmiştir. Sonrasında elde edilen fotoğraflar geometrik prizma formlarına giydirilmiştir. Fotoğraf baskısı alındıktan sonra formlar kesilip yapıştırılmıştır. Bu yöntemle kent yaşamında binaların sıkışmışlığı ve karmaşıklığı vurgulanmıştır. Tasarlanan maket, dört ayrı kent yaşamını gözlemlemektedir. 60o, 72o, 108o ve 120o derecelerle üçgen parçalara ayrılan ve toplamda 360o derece ile yarıçapı 70cm olan bir daire üzerine yerleştirilmiştir. Farklı ölçülerle ayrılan dört parça birleştiğinde, ada şeklini temsil etmiş olup bir distopya oluşturmaktadır. Dört parça birbirinden ayrıldığında, dört farklı ütopya kenti oluşmaktadır. Ütopik kent maketi tasarımının ortasında bulunan gözetleme kulesi Micheal Foucault'un XIX. yüzyıl Avrupası'na özgü bu ütopyanın "panoptikon" kavramına bir örnektir. Fotoğraf bir bellek ve bir kayıt aracı olduğundan, renkli lego malzemesinin üstünde duran dört analog film kutusu, geçmişi ve geleceği gözetleme aracı olarak bulunmaktadır. Renkli lego malzemesinin kullanımı, dikkatimizi gündelik hayatta diğer algılar çektiğinden gözetlendiğimizi unutarak hareket ettiğimiz dolayı kullanılmıştır. Dört ayrı kentin oluşturduğu "ütopya"yı, dört kentin birleşimiyle oluşan "distopya"yı gözetleyen gözler bulunmaktadır. Gözetleyenlerin ve gözetlenenlerin birlikte yaşadığı binalarımızın arasında yaşam devam etmektedir. Bu tez çalışması üç bölümden oluşmaktadır. Birinci bölümde Kreatif, Fotoğraf, Kent, Ütopya ve Distopya kavramları açıklanmıştır. Kent kavramı sosyolojik ve felsefi kavram olarak incelenmiştir. Yerleşik hayata geçilmesinin ardından günümüze kadar kentlerin örneklendirilmesi, fotoğraf tarihi ve gelişimi üzerinden fotoğrafın kent üzerine etkisi anlatılmaktadır. İkinci bölümde ütopik ve distopik zamanları, örnek fikir ve eserlerle günümüz fotoğraf sanatında kişi ve eserleriyle anlatılmaktadır. Üçüncü bölümde ütopik kent maketi tasarımı "KENTOPYA" 'nın açıklanması ve yaratıcı görsellerle belgelenmesinden oluşmaktadır. Anahtar Kelimeler: Kreatif, Fotoğraf, Kent, Ütopya, Distopya, Panoptikon, Tasarım, Maket