Kırsal alanlarda yöresel doku ve mimari mirasın analizi: Nevşehir Derinkuyu Suvermez köyü örneği

---

Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Dokuz Eylül Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü, Mimarlık Ana Bilim Dalı, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2020

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: NUR GEMİ

Danışman: NEZİHAT KÖŞKLÜK KAYA

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Bu çalışmada, geleneksel konut mimarisi ve temellerini oluşturan kırsal mimarlık anlayışına özgü plan tipolojisi, yerel yapı malzemeleri ve yapım teknikleri ile ilgili çalışmalar araştırılmıştır. Alan çalışması için, sahip olduğu yer altı ve yer üstü kültürel miras değerleri ile adından sıklıkla söz edilen, Kapadokya bölgesinin kalbi olan Nevşehir ili sınırları içerisinde yer alan, atalarımın da yaşamış olduğu, hakkında yapılmış araştırma ve çalışmalara çok az sayıda rastlanan, tarihi açıdan nitelikli bir dokuya sahip, Derinkuyu ilçesine bağlı Suvermez Köyü' nde yapılmıştır. Çalışma alanının seçilmesinin öncelikli nedeni; yörenin üst kuşaklarıma dair oldukça kıymetli izler barındırması ve farklı din ve kültürlere sahip toplumların hoşgörü içerisindeki etkileşimleri sonucunda ortaya çıkan özgün tipolojideki bir yerel dokunun varlığıdır. Çalışmanın amacı, kırsal alanların, günümüz koruma yaklaşımına uygun biçimde, içinde bulunduğu çevre ile bir bütün olarak korunması ve yaşatılmasının sağlanması ve somut adımların atılması yönünde farkındalık oluşturabilmektir. Bu çalışma kapsamında; Suvermez Köyü'nün sahip olduğu doğal ve kültürel miraslar tespit edilerek, yapıların yöresel özellikleri, malzeme niteliği ve mevcut plan tipolojisi belirlenmiş, dokuya yönelik analizler yapılmış ve yapıların mevcut durumları belgelenmiştir. Çalışma alanının, daha önce köy ölçeğinde incelenmemiş olması nedeniyle, mevcut tarihi doku analizinde, yüksek oranda yerinde gözlemlerden faydalanılmıştır. Ayrıca Nevşehir Kültür Varlıklarını Koruma Bölge Kurulunca tespit edilen ve tescillenen anıtlar ve sivil mimari kültür varlıkları, ada parsel bilgileri tespit edilerek ölçüm ve fotoğraflama çalışmalarıyla cephe ve plan tipolojileri çıkarılmış, yapı sahipleri ile görüşmeler yapılmış ve bu bilgiler fotoğraflarla desteklenmiştir.