Hemşirelerde algılanan stres ve psikolojik iyi oluş: Psikolojik esnekliğin aracı rolü


Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Dokuz Eylül Üniversitesi, Sağlık Bilimleri Enstitüsü, Hemşirelik Ana Bilim Dalı, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2024

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: MÜGE COŞĞUN

Danışman: Neslihan Günüşen

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Bu çalışmanın amacı, hemşirelerde algılanan stres düzeyi ve psikolojik iyi oluş arasındaki ilişkide psikolojik esnekliğin aracı rolünü incelemektir. Araştırma tanımlayıcı- kesitsel tiptedir. Çalışma Türkiye'nin İzmir ilinde bir üniversite hastanesinde gerçekleştirilmiştir. Araştırmanın örneklemini amaçlı örnekleme yöntemine uygun olarak seçilen çalışma deneyimi en az altı ay olan ve çalışmaya katılmaya gönüllü olan 279 hemşire oluşturmuştur. Araştırmanın verileri "Tanıtıcı Bilgi Formu", "Algılanan Stres Ölçeği", "Warwick-Edinburgh Mental İyi Oluş Ölçeği" ve "Psikolojik Esneklik Ölçeği" kullanılarak yüz yüze toplanmıştır. İlişkilerin belirlenmesinde ve kurulan hipotezlerin test edilmesinde yapısal eşitlik modeli (YEM) kullanılmıştır. Araştırma verilerinin analizinde hemşirelerin tanımlayıcı özelliklerinin saptanması ve gösterimi için sayı ve yüzde dağılımı kullanılmıştır. Pearson korelasyon analizi aracılığyla değişkenler arasındaki ilişki test edilmiştir. Araştırma modelinin test edilmesinde ve yol analizinin yapılmasında AMOS 25 (Analysis of Moment Structures) paket programından yararlanılmıştır. Hemşirelerin Algılanan Stres Ölçeği (ASÖ) toplam puan ortalaması 43.45±7.07. Warwick-Edinburgh Mental İyi Oluş Ölçeği (WEMİOÖ) toplam puan ortalaması 49.67±10.24 ve Psikolojik Esneklik Ölçeği (PEÖ) toplam puan ortalaması 126.68±18.89 olarak bulunmuştur. Algılanan stres ile psikolojik iyi oluş arasında negatif yönde anlamlı ilişki (p<0.01); algılanan stres ile psikolojik esneklik arasında negatif yönde anlamlı ilişki (p<0.01); psikolojik iyi oluş ile psikolojik esneklik arasında pozitif yönde anlamlı bir ilişki (p<0.01) olduğu belirlenmiştir. Algılanan stres ve psikolojik iyi oluş arasındaki ilişkide psikolojik esnekliğin aracılık yaptığı belirlenmiştir (p<0.001). Hemşirelerin psikolojik iyi oluşunu artırmak için stres yönetimi ve psikolojik esneklik temelli müdahaleler önem taşımaktadır. Özellikle, stresle başa çıkma becerilerinin geliştirilmesinin ve psikolojik esnekliğin artırılmasının, hemşirelerin psikolojik iyilik hallerini korumalarına destek sağlayacağı düşünülmektedir. Anahtar Sözcükler: Algılanan Stres, Hemşire, Psikolojik Esneklik, Psikolojik İyi Oluş