Siyasi parti özgürlüğü
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Dokuz Eylül Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Kamu Hukuku Ana Bilim Dalı, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2006
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: MAHMUT YALÇIN SÖĞÜTLÜ
Danışman: OĞUZ ŞİMŞEK
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:1982 Anayasasının 68. maddesinde siyasi partilerin demokratiksiyasal ya amın vazgeçilmez unsurları oldu u ve önceden izin almaksızınkurulabilecekleri öngörülmektedir. Partilerin siyasal ya amdaki önemlerido rultusunda vazgeçilmez bir i levi yerine getiren kurumlar olması dolayısıylaAnayasa Koyucu, bunların tabi olaca ı kuralları ana hatlarıyla Anayasadadüzenlenmesi yolunu tercih etmi tir. Böylece özellikle siyasal iktidarlarınsayısal ço unlukları kar ısındaki siyasi partiler için bu güvence bir anlamifade edebilecektir. Partilerin siyasal ya amda vazgeçilmez unsurlar olarakkabul edilmesi onların hiçbir sınırlamaya tabi tutulamayaca ı anlamına elbettegelmemektedir. Aksine siyasal ya amdaki önemli i levleri nedeniyle çe itliaçılardan yine Anayasada belirtilen ilkelere uymak zorundadırlar.Nitekim bu do rultuda siyasi partilere kimlerin üye olabilece i, partilerin neekilde ve hangi kurum yada ki ilerden yardım alabilecekleri, tüzük, programve eylemlerinin uyması gereken ilkeler ve benzeri konularda Anayasanın 68. ve69. maddelerinde önemli hükümler mevcuttur.Anayasanın 68. maddesinin dördüncü fıkrası ?Siyasi partilerin tüzük veprogramları ile eylemleri, devletin ba ımsızlı ına, ülkesi ve milletiyle bölünmezbütünlü üne insan haklarına, e itlik ve hukuk devleti ilkelerine milletegemenli ine demokratik ve laik cumhuriyet ilkelerine aykırı olamaz; sınıf vezümre diktatörlü ünü savunmayı ve yerle tirmeyi amaçlayamaz; suçi lenmesini te vik edemez? eklindedir. 69. maddenin be inci ve altıncıfıkrasında bir siyasi partinin tüzük, program ve faaliyetlerinin 68. maddeyeaykırı olması halinde Anayasa Mahkemesi tarafından temelli kapatılaca ıbelirtilmektedir.Anayasanın 68. maddesinin dördüncü fıkrasında siyasi partilerin uymasıgereken ilkeler sayı olarak on adet civarında olmasına ra men, bunları üç anaba lık altında toplamak mümkündür. Bu ilkeler ?demokratik devlet?, ?laikdevlet? ve ?devletin ülkesi ve milletiyle bölünmez bütünlü ü (üniter devlet)?ilkeleridir. Anayasa Mahkemesi de önüne gelen siyasi parti ile ilgili davalardabu ilkeleri titizlikle de erlendirirken, gerekçeli kararlarında bu ilkelerden neanla ılması gerekti ini de belirtmi tir. A HM ise Türkiye ile ilgili siyasi partidavalarında Anayasa Mahkemesi'nin kararlarını Avrupa nsan HaklarıSözle mesi'ne aykırı bulmu ve kapatma yaptırımın yapılacak düzenlemelerleson çare olması gerekti ini vurgulamı tır.Anahtar Kelimeler: 1-Siyasi Partiler, 2-Siyasi Parti Özgürlü ü, 3-Türkiye'de PartiÖzgürlü ü, 4-Parti Kapatma Nedenleri, 5-Siyasi Parti Özgürlü ü'nün Sınırları