Milas ilçe merkezinde yer alan Çöllüoğlu Hanı'nın incelenmesi ve restorasyon projesi
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Dokuz Eylül Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2000
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: İLKAY BALDAĞ
Danışman: ESTER ETİ AKYÜZ LEVİ
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:ÖZET Türk Sivil mimarisinde hanlar 13. yüzyıldan günümüze amaçları ve şekilleri değişerek yapılagelmiştir. 19. yüzyılının ortalarına kadar kervan ticaretinin önemini sürdürmesi, taşınan malların boşaltılması, el değiştirmesi, depolanması gibi ihtiyaçlar nedeniyle Osmanlılar döneminde kent içindeki hanlar öne çıkmışlardır. Osmanlı üretiminin tarıma dayanmasıyla, bu üretimin yapıldığı art bölgenin pazarlayıcısı olan büyük kentler ve küçük kazalardaki hanların sayısında artış gözlemlenmiştir. Buna karşılık, 19. yüzyılın sonlarına doğru bu yöndeki ticaret zayıflamaya başlamıştır. Osmanlı Arazi Kanunnamesi ile birçok yapı özel mülkiyete geçmiş, hanlar da işlevlerini kaybederek köhneleşmiş, hatta yıkılmaya terk edilmiştir. Bu bağlamda Osmanlılar zamanında, özellikle 18. yüzyılda büyük gelişmeler gösteren Milas' m merkezinde yer alan Çöllüoğlu Ham doğal nedenlerle ve kullanıcılarının azalmasıyla hem yıkılmaya, hem de işlevini yitirmeye başlamıştır. Kentlerin kimliklerini kaybetmemesi, halkın daha güçlü kültürel bağlarla bugünü geleceğe taşıması açısından monografik çalışmalar her zaman önem taşımıştır. Ticari yapıların günümüz yaşantısına kazandırılmasında, bu yapıların çeşitli işlevleri bünyelerinde barındırabilmeleri büyük avantajlar sağlamaktadır. Özellikle araştırma konusu olan Çöllüoğlu Hanı'nın konumlandığı alanın zengin tarihinin, sosyal birikiminin ve rnimarisinin günümüze ulaşması yapının rehabilitasyon nedenini daha da arttırmaktadır. Monografik çalışmaların değerlendirilmesi istekler doğrultusunda gelişmediğinden, birtakım bürokratik engellerin aşılması gerekmektedir. Tez konusu yapı, bugün özel mülkiyete ait olup, yılların geçmesiyle hana sahip mirasçı sayısı artmıştır. Kamulaştırma bedelinin yetmemesi nedeniyle hanın sağlıklaştırılıp, yaşatılması için gerekli çalışmalara başlanamamaktadır. Yerel idarede gereksinimVI duyulan ödeneğin ayrılmasıyla veya özel kuruluşlarla anlaşılmasıyla ilk etapta bu sıkıntı kaldırılabilecektir. İkinci aşamada hanın tarihi ve mimari açıdan nitelikli bir şekilde açılımının yapılması gerekmektedir. Çevrenin de tarihi, sosyal ve mimari yönden araştırılmasıyla yapı için uygun rehabilitasyon kararları alınabilecektir. Unutulmaya ve yıkılmaya yüz tutmuş ticari yapıların kurtarılması için çalışmalara başlanması isteğinin bir sonucu olarak Çöllüoğlu Hanı'nın aktif koruma altına alınması Milas'daki diğer ticari yapıların ve konut dokusunun korunmasında önemli bir adınım atılmasına katkıda bulunulacaktır.