Finansal serbestleşmenin maliye politikaları üzerine etkileri: Türkiye örneği
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Dokuz Eylül Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, İktisat Ana Bilim Dalı, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2014
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: MIRELA ABIDOVIC
Danışman: YAŞAR UYSAL
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Finansal serbestleşme, düşük tasarruf düzeyine sahip ülkeler için büyüme ve kalkınma süreçlerinin finansmanı açısından önemli bir ekonomi politikası seçeneğidir. Küreselleşmenin de etkisiyle beraber dünyanın çeşitli yerlerinde karlı yatırım alanları arayan sermaye hareketleri özellikle yeterli sermaye stokuna sahip olmayan ülkelerin sermaye açıklarını kapatabilmektedirler. Böylelikle ülkelerin sahip oldukları farklı yatırım ortamları ve farklı düzenlemeler sermaye hareketlerinin karakterini belirlemede birinci derecede önem taşımaktadır. Dolayısıyla finansal serbestleşme kavramı, içeriği ve uygulama şekli sermaye hareketleri üzerinde etkili olmaktadır. Diğer taraftan finansal serbestleşme son yıllardaki küreselleşme sürecinin önemli bir parçası haline gelmiştir. Bu dönemde Washington Uzlaşısı çerçevesinde gelişmiş ve gelişmekte olan ülkeler neoliberal yapısal reformları hayata geçirmiş, finansal serbestleşme de bu dönemin en önemli ekonomi politikası olarak uygulama alanı bulmuştur. Washington Uzlaşısı'ndan sonra IMF ve Dünya Bankası gibi ulus ötesi kurumlar gelişmekte olan ülkelere yaptıkları yardımları finansal serbestleşme politikalarının uygulanmasına bağlamışlardır. Türkiye ekonomisi de 24 Ocak Kararları ile beraber ithal ikameci sanayileşme modelinden ihracata dayalı sanayileşme modeline geçmiştir. Bu politika değişikliği, Türkiye'nin finansal dünya piyasalarına eklemlenmesini beraberinde getirmiştir. Öte yandan anılan dönemde Türkiye'de bir takım yapısal reformlar gerçekleştirilmiş, başta daraltıcı maliye politikaları olmak üzere kamunun ekonomi içindeki ağırlığı azaltılmaya çalışılmıştır. Gelirler, harcama ve bütçe kalemleri gibi maliye politikası araçları finansal serbestleşme sürecine uygun olacak şekilde yeniden düzenlenmiştir. Bu çalışmanın ilk bölümünde finansal serbestleşme süreci detaylı olarak analiz edilmiştir. Ardından ikinci bölümde maliye politikasının amaç ve araçları tanımlanarak finansal serbestleşme süreci ile maliye politikaları arasındaki karşılıklı etkileşim ortaya konmuştur. Ardından son bölümde ise Türkiye'de uygulanan finansal serbestleşme ve bu sürecin maliye politikaları üzerinde yarattığı değişimler ortaya konmuştur. Elde edilen bulgulara göre Türkiye'de finansal serbestleşme süreci maliye politikası amaç ve araçlarını küresel ekonomik koşullara uyum sağlayacak şekilde etkilemiş ve değiştirmiştir. Bu bağlamda çalışmanın sonunda finansal serbestleşme sürecinin maliye politikaları üzerinde yarattığı dönüşümün olumsuz etkileri de ortaya konularak gerekli politika önermelerinde bulunulmuştur. Anahtar Kelimeler: Finansal Serbestleşme, Maliye Politikası,Türkiye Ekonomisi