Cumhuriyet Dönemi Türk Anayasalarında değişen demokrasi anlayışı

---

Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Dokuz Eylül Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Kamu Yönetimi Ana Bilim Dalı, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2019

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: OĞUZ AŞIK

Danışman: EMİN KOÇ

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Kökenleri Antik Yunan dönemine dayanan demokrasi, günümüzde modern devletler tarafından benimsenen ideal yönetim sistemidir. Bununla beraber bu ideal yönetim sistemi, kavramsal olarak, ortaya çıktığı Antik Yunan döneminden bu yana farklı yorumlara tabi olmuştur. Bu durum ise belirli bazı nitelikler sabit kalsa da farklı demokrasi yaklaşımlarını ve bu yaklaşımlara bağlı farklı demokrasi kuramlarını ortaya çıkartmıştır. Demokrasi, ayrıca, sadece bir yönetim sistemi olmaktan öte aynı zamanda bir kültürdür. Bu bağlamda bir devlette işlevsel bir demokratik sistemin, ancak ve ancak demokrasi kültürünün yerleşiklik kazanması ile gerçekleşebileceği bu çalışmanın temel savıdır. Öyle ki demokratik kültürün eksik olduğu demokratik rejimlerde, arızalı demokrasi uygulamalarının ve dahası otoriter ve totaliter eğilimlerin demokrasi ile bağdaştırıldığı görülmektedir. Demokratik sistemler içerisinde anayasalar, salt hukuki metinlerden ibaret olmayıp, otoriteyi sınırlayan, keyfiliği önleyen, yönetim sistemine işlerlik kazandıran ve toplumsal yapıyı düzenleyen ve şekillendiren önemli metinlerdir. Anayasa yapım süreçleri ise başlı başına demokratik kültür olgusu ile iç içe olan süreçler olup, bir toplumun demokratik kültür düzeyini göstermeleri açısından büyük önem taşımaktadır. Cumhuriyet dönemi Türk anayasalarının kurduğu siyasal sistem içerisinde, her bir anayasal dönemin toplumsal ve siyasal olayları analiz edilerek Türk demokrasi tarihini ele alan çalışmamız, Türkiye'de demokrasinin ve demokratik sisteminin yerleşmesini, anlamını, aksayan yönlerini ve açmazlarını analiz etmekte ve son tahlilde bu açmazların nasıl çözülebileceğine, daha işlevsel bir demokratik sisteme nasıl ulaşılabileceğine cevap aramaktadır. Anahtar Kelimeler: Anayasa, Demokrasi, Demokrasi Kuramları, Demokrasi Kültürü, Türk Anayasa Tarihi, Türk Demokrasi Tarihi, Vesayetçi Demokrasi.