Gestasyonel diabetik plasentalarda, PI3K p85/p110 alfa ve glukoz transport proteinleri korelasyonu
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Dokuz Eylül Üniversitesi, Sağlık Bilimleri Enstitüsü, Histoloji ve Embriyoloji Ana Bilim Dalı, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2019
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: SELMA AYDEMİR
Danışman: Başak Baykara
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Gestasyonel diabet mellitusun (GDM) oluşumunun altında yatan moleküler mekanizmayı; plasental glukoz translokasyonun, reseptör ve postreseptör düzeyindeki olası ilişkisini plasentanın farklı alanlarında aynı olup olmadığını göstermeyi amaçladık. Hücresel glukoz metabolizmanın kontrolünü reseptör düzeyinde GLUT (1-3-4-12) ve postreseptör düzeyinde PI3K P85/p110 alfa gen ekspresyon düzeylerin GDM'nin patogenezinde rolleri araştırıdı. Aynı zamanda diabetin oluşumundan sorumlu olduğu düşünülen bu moleküllerin mRNA ekspresyon kat değişim düzeyleri ile 75 g OGTT kan-glukoz seviyelerindeki değişimlerin olası ilişkisinin özellikle hangi alan ve proteinlerde gerçekleştiğini göstermeyi amaçladık. Metod: Çalışmamıza Dokuz Eylül Üniversitesi Tıp Fakültesi Hastanesi Kadın Hastalıkları ve Doğum Polikliniğine başvuran gestasyonel yaşı 37-42. gebelik haftaları arasında olan gönüllü gebeler dahil edildi. Kontrol Grubu (K Grubu): Herhangi bir sistemik hastalığı olmayan sağlıklı 25 gebe Gestasyonel Diabetes Mellitus Grubu (GDM grubu): Gestasyonel diabetes tanısı alan 20 olgu olmak üzere toplam 45 gebeden doğum sonrası elde edilen plasenta dokuları analiz edildi. Plasentanın maternal ve fetal yüzlerinin merkez ve periferik alanlarından alınan biopsi örnekleri; Maternal Merkez (MM), Maternal Periferik (MP), Fetal Merkez (FM) ve Fetal Periferik (FP) şeklinde oluşturuldu. Her iki grupta tüm alanlarda ışık mikroskobik ve moleküler incelemeler yapıldı. Işık mikroskobik incelemeler için elde edilen kesitler Hematoksilen&Eozin ve Periyodik Asit Schift (PAS) ile boyandı. Plasenta genel morfolojisi ve bazal membran kalınlığı değerlendirildi. İmmünohistokimyasal değerlendirmeler için glukoz transport proteinleri sırasıyla GLUT 1, GLUT 3, GLUT 4 ve GLUT 12, TNF alfa, Bcl-2 ve Aktif kaspaz 3 boyama yapıldı. Moleküler analiz değerlendirmelerinde ise GLUT 1, GLUT 3, GLUT 4, GLUT 12, PI3K p85 alfa ve PI3K p110 alfa olmak üzere toplam 6 genin ekspresyon düzeylerine bakıldı. Kontrol ve GDM grubu olguların 75 g 0GTT 0. Saat, 1.saat ve 2.saat kan-glukoz seviyelerindeki değişiklikleri, tüm olguların plasentaları; Fetal Merkez (FM), Fetal Periferik (FP), Maternal Merkez (MM) ve Maternal Periferik alanlarında GLUT 1, GLUT 3, GLUT 4, GLUT 12 gen ekspresyonları ile GLUT (1-3-4-12) gen ekspresyon ortalama ve PI3K p85 alfa, PI3K p110 alfa ile PI3K p85/p110 alfa ortalama gen ekspresyon düzeylerini kan glukoz konsantrasyonu ile olası ilişkisini hem grupların kendi içersinde hemde gruplar arasında istatiksel olarak karşılaştırdık. Sonuç Yaptığımız araştırmanın tüm verilerini sonuç olarak genel özetlediğimizde gestasyonel diabetik plasentalarda gebelik ile birlikte fizyolojik olarak artan hipergliseminin akut etkilerine karşı plasentanın farklı alanlarında GLUT ve PI3K p85/p110 alfa gen ekspresyonlarında farklılıklar olduğunu tespit ettik. Kontrol grubu plasentalarında genel anlamda hem reseptör düzeyinde hem de postreseptör düzeyinde pozitif korelasyonu görürken gestasyonel diabetik plasentalarda daha çok post reseptör düzeyine kaydığını söyleyebiliriz. Plasentanın her alanında glukoz tüketim oranındaki farklılıklar ve adaptif özellikler nedeniyle Kontrol grubu plasentalarında GLUT 1 proteinin primer glukoz taşıyıcı proteini olarak görev yaptığını insüline yanıtta da hem GLUT 4 'ün hem GLUT 12 korele bir şekilde çalıştığını ve bu mekanizmanın p110 bağlı p85 alfa ve p110 alfa kompleksi sayesinde rol oynabileceğini düşünmekteyiz. Ancak gestasyonel diabetik plasentalarda p85 alfa ile p110 alfa arasındaki oranın bozulduğu ve gestasyonel diabetik plasentalarda insüline yanıt olarak glukoz geçişini sağlayan primer protein, GLUT 4 proteini olabilir. Aynı zamanda GDM'li grupta glukoz konsantrasyonuna bağlı olarak primer glukoz transport gerçekleştiren proteinin GLUT 1 proteini yerine GLUT 3 protein rol oynayabilir. Alansal olarak değerlendirdiğimiz veri sonuçlarına göre plasentanın Fetal periferik (FP) alandaki gen ekspresyon düzeylerinin korunmaya çalıştığı ancak plasentanın maternal yüzeyinde ve özellikle Maternal Merkez (MM) alanda bu mekanizmanın bozulduğunu düşünmekteyiz. Bu verilerle birlikte plasentanın glukoz transport ile hücre sağkalımını, trofoblast bölgelerinde düşük apoptozis ve yüksek inflamasyon nedeni ile uterusda mevcut koşullarda fetal büyümeyi optimize etmek için gestasyonel diabetik plasentalardaki fonksiyonel adaptasyonları açıklayabilir şeklinde ifade edebiliriz. Sonuç olarak, değişmiş plasental fenotip ve genotipin bir sonucu olarak fetüse sağlanan besin miktarındaki zararlı değişikliklerin yetişkin sağlığı ve morbite üzerinde uzun vadeli bir etkisi olacağını tahmin etmekteyiz. Aynı zamanda gestasyonel diabetik plasentalardaki apoptotik ve enflamatuar süreçlerin plasentadaki rolünü daha iyi açıklamaya çalışan araştırmalar sayesinde, GDM'li gebelerde plasenta ve fetal büyümeyi aşırı indükleyen mekanizmalara karşı terapotik yaklaşımlara yol açacağını düşünmekteyiz. Bu veriler ışığında kan glukoz konsantrasyon düzeylerini plasental GLUT ve PI3K p85/p110 alfa gen ekspresyon düzeyleri ile karşılaştırdığımızda anlamlı olarak 0.saat 100 ve üzeri, 1. Saat 160 ve üzeri ve 2. Saat 140 ve üzerinde gen ekspresyon düzeylerinde anlamlı farklılıklar gözledik (p<0,05). Bu sebeple benzer çalışmalar ile desteklenmesi, kan glukoz konsantrasyonu ile özellikle GLUT gen ekspresyon düzeyleri ile olası ilişkisi değerlendirilerek GDM tanı kriter düzeylerine farklı bir yönden katkı sağlanabilir.