Parkinson hastalığı'nın fiziksel performans ve yaşam kalitesi üzerine etkisi


Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Dokuz Eylül Üniversitesi, Sağlık Bilimleri Enstitüsü, Fizik Tedavi ve Rehabilitasyon Ana Bilim Dalı, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2003

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: HAYRİYE KUL

Danışman: BOZBATIRAN

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

ÖZET Amaç: Çalışmamız, Parkinson Hastalığı'nda fiziksel performans ve yaşam kalitesi düzeyini ölçmek hastalık şiddeti, cinsiyet ve "on - off' (açılma - kapanma) dönemlerinin fiziksel performans üzerine etkilerini belirlemek amacıyla planlandı. Gereç-Yöntem: Çalışmaya, Dokuz Eylül Üniversitesi Nöroloji Anabilim Dalı Parkinson polikliniğine kayıtlı Hoehn ve Yahr skorlamasına göre 2. ve 3. evredeki yardımcı cihaz kullanmaksızın mobil olan ve verbal komutlara uyabilen 48 hasta dahil edildi. Tüm hastalar ilaç alımını takiben ("on" döneminde) ve ilaç alımından önce ("off döneminde) toplam 2 kez değerlendirildi. Fiziksel performans değerlendirmesinde; fleksibilite ölçümü, süreli performans testleri, denge değerlendirmesi ve kas kuvveti ölçümü yapıldı. Yaşam kalitesinin belirlenmesinde SF-36 yaşam kalitesi ölçeği kullanıldı. Bulgular: Hastalık şiddetinin artması ile gövde mobilitesinin anlamlı ölçüde ümitlendiği, performansın azaldığı, denge kaybının arttığı ve alt ekstremite kas kuvvetinde azalma olduğu bulunmuştur (P<0.05). Cinsiyetin neden olduğu farklılığa bakıldığında; erkeklerde kadınlara göre mobilite kaybının alt ve üst ekstremitelerde daha belirgin olduğu görülürken, kadınlar için süreli performans ve kas kuvvetinde erkeklere göre anlamlı ölçüde azalma olduğu tespit edilmiştir (p<0.05). "On" ve "off dönemi süresince meydana gelen değişimlerde; "off dönemi etkilerinin gövde mobilitesi, performans, denge ve kas kuvveti üzerine önemli ölçüde olumsuz etkileri olduğu bulunmuştur (p<0.05). Yaşam kalitesi değerlendirmesinde en düşük puanın fiziksel rol kısıtlılığı ve sağlığın genel algılanması bölümünden alındığı görülmüştür. Fiziksel rol kısıtlılığı, fiziksel fonksiyon ve sağlığın genel algılanması ile fiziksel performansa ait test sonuçları arasında orta derecede anlamlı bir korelasyon olduğu saptanmıştır. Sonuç: Fiziksel performansa etki eden faktörlerin saptanması, uygun fizyoterapi rehabilitasyon programlarının planlanması ve bu hastaların yaşam kalitesinin iyileştirilmesinde yol gösterici olacaktır. Anahtar Kelimeler: Parkinson Hastalığı, fiziksel performans, yaşam kalitesi