Mali teşviklerin Ar-Ge yatırımları açısından değerlendirilmesi: KOSGEB İzmir örneği


Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Dokuz Eylül Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Maliye Ana Bilim Dalı, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2025

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: GÖKHAN AYÇİÇEK

Danışman: HALUK EGELİ

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Bu çalışmada AR-GE teşviklerinden faydalanan firmaların almış oldukları destekler neticesinde işletmelerinde meydana gelen program öncesi ve sonrası net satışları, personel sayısındaki değişimler ve patent / ürün yeniliği / süreç yeniliği sayısındaki değişimler incelenmiştir. Çalışma; KOSGEB tarafından işletmelere verilen Ar-Ge desteklerinin ve bu destek süreçlerinin etkinliği üzerinde yorumda bulunabilmek açısından önemlidir. Bu sebeple işletmelerin almış oldukları desteklerin etkinliği, geliştirilmesi ve destek türlerinin çeşitlendirilmesi açısından önemli verilere ulaşılması hedeflenmiştir. Ayrıca bu çalışmanın ileride diğer bölgelerde ve ülke genelinde yapılacak olan araştırmalara da örnek teşkil etmesi amaçlanmaktadır. Çalışmanın ilk bölümünde, mali teşvik kavramı, türleri ve amaçları anlatılmıştır. İkinci bölümde, dünya üzerinde çeşitli ülkelerde verilen AR-GE destekleri örneklerine yer verilmiştir. Üçüncü bölümde ise Türkiye'de Ar-Ge yatırımlarına sunulan destekler hakkında genel bir bilgi verildikten sonra, özellikle 2020 – 2022 yılları arasında KOSGEB'den AR-GE desteği almış olan İzmir'deki firmalardan bilgiler talep edilmiş ve işletmelerinde meydana gelen değişimler incelenmiştir. Firmalardan alınan veriler ışığında değerlendirmeler yapılmış ve KOSGEB tarafından verilen destekler yıllara göre dolar bazında inişli çıkışlı bir değişkenlik göstermiş olsa da Ar-Ge, Ür-Ge ve İnovasyon Destek Programından yararlanıp projelerini başarılı şekilde tamamlayan işletmelere bakıldığında net satışlarında, patent / ürün yeniliği / süreç yeniliği sayısında ve personel sayısında oransal olarak net bir artış gözlenmektedir. Bu bilgiler doğrultusunda verilen desteklerin firmaların büyümesine olumlu etkiler oluşturduğu ifade edilebilir. Anahtar Kelimeler: Teşvik, Mali Teşvik, AR-GE, KOSGEB