Açık ve Kapalı Sistem Endotrakeal Aspirasyon Yöntemlerinin Aspirasyon Sıklığı ve Sekresyon Miktarına Etkisi
Tezin Türü: Doktora
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Dokuz Eylül Üniversitesi, Sağlık Bilimleri Enstitüsü, Hemşirelik Ana Bilim Dalı, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2021
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: İLKİN YILMAZ
Danışman: DİLEK ÖZDEN
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Araştırma, endotrakeal tüp uygulanan hastalarda açık ve kapalı aspirasyon sistemleri ile elde edilen sekresyon miktarları ve aspirasyon sıklığını karşılaştırmak, sekresyon miktarının ve aspirasyon sıklığının tidal volüm ile periferal oksijen satürasyonuna etkisini incelemek amacıyla planlanmıştır. Araştırma, tek merkezde yürütülmüş olup, tek kör, 2×2 çapraz kontrollü (2-sıra, 2-periyot, 2-deneme) olarak tasarlanmıştır. Araştırmanın örneklemini, 1 Ağustos 2019-20 Aralık 2019 tarihleri arasında Dokuz Eylül Üniversitesi Hastanesi Anesteziyoloji ve Reanimasyon Yoğun Bakım Ünitesi'nde entübe olarak takip edilen 69 hasta oluşturmuştur. Hastalar randomize olarak iki sıraya atanmıştır. Hastaların 34'ü ilk gün kapalı ve ikinci gün açık sistem ile (AB sırası), 35'i ilk gün açık ve ikinci gün kapalı sistem ile (BA sırası) takip edilmiştir. İki periyot arasında 12 saatlik yıkama periyodu bırakılmıştır. Tüm hastaların, aspirasyondan hemen önce ve aspirasyon sonrası 5'inci dakikada hemodinamik parametreleri ölçülmüş, aspirasyon sonrası elde edilen sekresyonlar tartılarak aspirasyon sayıları veri toplama formlarına kaydedilmiştir. Verilerin değerlendirilmesinde, sayı, yüzde, ortalama, standart sapma değerleri hesaplanmış; parametrik ve nonparametrik olarak bağımlı gruplarda t testi ile çapraz tasarım analizi kullanılmıştır. Çalışma bulgularında, her iki aspirasyon yönteminin hemodinamik parametreler ile aspirasyon sıklığı ve sekresyon miktarı üzerine yöntem, periyot ve aktarım etkilerinin bulunmadığı (p>0,05) belirlenmiştir. Açık ve kapalı aspirasyon yöntemleri arasında aspirasyon sıklığı ile aspirasyon öncesi ve aspirasyon sonrası 5'inci dakika tidal volüm ve periferal oksijen satürasyonu ölçümleri arasında; sekresyon miktarı ile aspirasyon öncesi ve aspirasyon sonrası 5'inci dakika tidal volüm ölçümleri arasında doğrusal bir ilişki tespit edilmemiştir (p>0,05). Sekresyon miktarı ile aspirasyon öncesi ve aspirasyon sonrası 5'inci dakika periferal oksijen satürasyonu ölçümleri arasında kapalı sistem aspirasyon yönteminde doğrusal bir ilişki varlığı saptanmamış (p>0,05), fakat açık sistemde negatif yönde anlamlı bir korelasyon ilişkisi bulunmuştur (p<0,05). Hastalarda açık ve kapalı aspirasyon sistemleri arasında hemodinamik değişimler, sekresyon miktarları ve aspirasyon sayıları açısından istatistiksel olarak anlamlı farklılıklar bulunmamış olup kapalı aspirasyon sisteminin açık aspirasyon sistemi kadar etkili olduğu belirlenmiştir.