Avrupa Güvenlik ve Savunma Poitikası ekseninde AB-ABD ilişkileri
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Dokuz Eylül Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Avrupa Birliği (Disiplinlerarası) Ana Bilim Dalı, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2003
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: MERVE İREM ARICAN
Danışman: ÖZKAN TÜTÜNCÜ
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Soğuk Savaş sonrası bütünleşme hareketlerine hız veren Avrupa Birliği, ekonomi alanında olduğu kadar güvenlik ve savunma alanlarında da dünyada önemli bir güç haline gelme çabası içine girmiş; ancak dış politikada ülkeler arasında yaşanan ayrımlaşmalar ve ortak bir çıkar tanımından yoksunluk, başarılı bir dış politika önünde engelleyici faktörler olarak belirmiştir. Avrupalı ülkelerin yetersiz savunma bütçesi ve askeri kapasiteye sahip olmaları, etkin bir güvenlik sistemi yaratılmasını engellemiş; otonom bir 'Avrupa Ordusu' fikri, NATO imkân ve kabiliyetlerine dayanmak zorunda kalmıştır. Amerika, George W. Bush yönetimi ile beraber, Avrupa'dan öte tüm dünyayı, çıkar alanı olarak belirlemiş ve bağımsız bir Avrupa güvenlik yapılanmasına, Avrupa'daki yükünü azaltacağından dolayı olumlu yaklaşmıştır. Irak Savaşı'nda bölünmüş bir Avrupa ile karşılaşan Amerika, yakın dönem içinde Avrupa'nın kendisine rakip bir askeri güç oluşturacağına ihtimal vermemekte, bu açıdan da kendi etkinliğinin azalabileceği endişesini taşımamaktadır. Bu çalışmada, öncelikle 'güvenlik' ve 'savunma' kavramlarına yönelik bir analiz yapılmış; güvenliğin sağlanmasına yönelik teoriler ele alınmış ve zamanla güvenliğe yönelik tehditlerde ve buna bağlı olarak güvenlik teorilerinde gerçekleşen değişimler incelenmiştir. Konuya giriş niteliğindeki genel bir incelemeden sonra, Soğuk Savaş döneminden itibaren Avrupa'da, gerek Avrupa'nın gerekse ABD'nin insiyatifinde gerçekleştirilen güvenliğe yönelik girişimler ele alınmış, 'Avrupa Güvenlik ve Savunma Politikası'nın oluşum süreci ve bu süreci etkileyen faktörler irdelenmiştir. Tarihsel süreçte Amerikan dış politikasına ve Avrupa'nın bu politika içindeki konumuna bakıldıktan sonra, Avrupa güvenliğine yönelik iki taraf arasındaki problemli konular incelenmiştir. Çalışmanın amacı; Avrupa ile ABD arasındaki çatışma alanlarını saptamak ve bu alanlarda Türkiye'nin konumunu belirlemektir.