Turkish makam music composition by using deep learning techniques


Tezin Türü: Doktora

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Dokuz Eylül Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü, Bilgisayar Mühendisliği Ana Bilim Dalı, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2021

Tezin Dili: İngilizce

Öğrenci: İSMAİL HAKKI PARLAK

Danışman: Yalçın Çebi

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Müzik ve diğer güzel sanat dalları her ne kadar insan olmanın bir parçası olarak kabul edilmişse de insanlar tarih boyunca bu alanlarda yeni yaratılar ortaya koymak için çeşitli yöntem ve algoritmalar geliştirmişlerdir. Özellikle son yüzyılda bilgisayarın icat edilmesi ve zaman içinde işlem kapasitesinin katlanarak artması ile sanatsal yaratıcılıkta yeni yöntemler denenmiş ve ilgili alanlarda ilginç sonuçlar elde edilmiştir. Yapay zekâ biliminin bir alt alanı olan derin öğrenme teknikleri ile geliştirilen yapay besteciler, disiplinler arası çalışmalarda yer almış ve ortaya çıkardıkları yapay besteler, konu ile ilgilenenler tarafından büyük bir merak ve ilgi ile takip edilmeye başlanmıştır. Ancak derin öğrenme tekniklerini kullanarak müzik besteleme çalışmaları çoğunlukla batı müziği üzerine yapılmış, Türk Makam Müziği bu alanda yalnız kalmıştır. Bu tez çalışması kapsamında derin öğrenme teknikleri kullanarak otomatik olarak Türk Makam Müziği besteleyebilen bir sistem ve bu sistemin kolay kullanımı için web tarayıcısında çalışan bir grafiksel arayüz geliştirilmiştir. Otomatik Türk Makam Müziği Bestecisi adı verilen sistem, kullanıcısından 8 adet başlangıç notası alıp kullanıcı tercihine göre Hicaz veya Nihâvent Makamlarından birinde Aksak veya Düyek Usûllerde bir yaratı oluşturabilmektedir. Oluşturulan yapay beste Mus2 isimli uygulama ile açılabilecek bir formatta oluşturulup kullanıcının bilgisayarına kaydedilebilmektedir. Oluşturulan yapay besteler, çeşitli ölçütlere göre kaynak veri seti ile karşılaştırılmış ve aralarında yaklaşık %84 benzerlik olduğu görülmüştür. Geliştirilen sistem ve kullanıcı arayüzü açık kaynak olarak paylaşılmaktadır.