Türkiye'de doğrudan yabancı sermaye yatırımlarını etkileyen faktörler: Bir uygulama


Tezin Türü: Doktora

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Dokuz Eylül Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, İşletme Ana Bilim Dalı, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2005

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: AYKAN CANDEMİR

Danışman: MUSTAFA TANYERİ

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

ÖZET Kaçınılmaz ve geri dönülemez bir süreç olarak görülen küreselleşmenin çok yüzlü bir kavramdır ancak en önemli yüzü ekonomik ve finansal yüzüdür özellikle son 15 yılda ticaret ve sermaye akışlarında ciddi artışlar ve üretimin yeri, yapısında radikal değişiklikler görülmüştür. Geçen on yılda ise kürselleşmenin asıl yüzü üretimin ve finansal piyasaların bütünleşmesi olmuştur ve bu da ticaret ve yatırımın küreselleşmenin ardındaki ateşleyici gücü oluşturduğunun belirtilmesine yol açmaktadır. Doğrudan yabancı sermaye yatırımları geçen yirmi yıl içinde küreselleşmenin ve dünya ekonomisinin dikkat çeken başlıca özelliğini oluşturmaktadır. 1990'lı yılların başındaki küçük bir durgunluk dönemine rağmen son derece hızlı bir şekilde artmıştır. Birçok ülkeden, birçok sektörden çok sayıdaki işletme geçmişe göre çok daha artan oranda kendi ülkeleri dışmda yatırıma yönelmekte ve birçok ülke çokuluslu işletmeleri ülkelerine çekebilmek için rekabet etmektedirler. Gelişmekte olan çok sayıda ülke doğrudan yabancı sermaye yatırımlarım sermaye kaynağı olarak görmektedir. Bu nedenle doğrudan yabancı sermaye yatırımlarını etkileyen faktörlerin incelenmesi son derece yararlı olacaktır. Bu amaçla birinci bölümünde dünya ekonomisindeki gelişmeler üretim, ticaret ve sermaye hareketleri çerçevesinde incelenmektedir. îkinci bölümde doğrudan yabancı sermaye yatırımlarının dünyadaki tarihsel gelişimi ele alınmakta, dünyadaki dağılımı ile birlikte doğrudan yabancı sermaye yatırımlarının ekonomik gelişme ve kalkınma üzerine etkileri incelenmektedir. Üçüncü bölümde doğrudan dış yatırımın belirleyenleri, Dördüncü bölümde ise doğrudan yabancı sermaye yatınmlannm Türkiye'deki tarihsel gelişimi ele alınmakta ve doğrudan yabancı sermaye yatırımlarının dağılımı belirtilmektedir. Beşinci bölümde ise Türkiye'de doğrudan yabancı sermaye yatırımlarını etkileyen faktörler incelenmektedir. vıı