İşletmelerde Dijital Dönüşümün Yönetimi: Stratejik Bir Yol Haritası Geliştirme Yaklaşımı


Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Dokuz Eylül Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Yönetim Bilişim Sistemleri Ana Bilim Dalı, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2025

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: MEHMET EMRE UÇAR

Danışman: Hakan Aşan

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Dijital dönüşüm, işletmelerin stratejik, teknolojik ve yönetsel yapılarını köklü biçimde etkileyerek rekabet avantajı sağlamalarında belirleyici bir unsur haline gelmiştir. Sürecin etkin biçimde yönetilebilmesi ise, dijitalleşme düzeyinin doğru bir şekilde ölçülmesi ve bu doğrultuda yapılandırılmış bir yol haritasının oluşturulmasına bağlıdır. Bu çalışmada kuramsal temellerden yola çıkılarak dijital dönüşümün tanımı, temel ilkeleri ve işletmeler için taşıdığı önem kapsamlı biçimde ele alınmış; başarılı uygulama örnekleri aracılığıyla dönüşümün kritik başarı faktörleri analiz edilmiştir. Bu kapsamda dijital inovasyon, yapay zekâ, nesnelerin interneti (IoT), büyük veri, bulut bilişim ve robotik süreç otomasyonu gibi güncel teknolojiler değerlendirilmiştir. Süreç, müşteri ve çalışan deneyimi, sürdürülebilirlik, çeviklik ve iş birliği temelli stratejilerle desteklenmiştir. Literatürdeki dijital olgunluk modelleri incelenerek, işletmelerin dijital düzeylerini değerlendirmeye yönelik bir soru seti düzenlenmiştir. Bu soru setindeki kriterler, çok kriterli karar verme yöntemlerinden biri olan Bulanık SWARA (Fuzzy SWARA) yöntemiyle uzman görüşleri doğrultusunda ağırlıklandırılmıştır. Analiz sonuçları temelinde, işletmelerin dijitalleşme düzeylerini sistematik, nesnel ve sayısal biçimde değerlendirebilecekleri bir karar destek modeli oluşturulmuş; bu model, dijital ortamda kullanılabilecek yazılımsal bir prototiple desteklenerek uygulamaya hazır hale getirilmiştir. Bu çalışmada akademik katkının yanı sıra, karar vericilere dijital dönüşüm süreçlerini planlama ve yönetme konusunda stratejik, uygulanabilir ve ölçülebilir bir yol haritası sunulması amaçlanmaktadır. Anahtar Kelimeler: Dijital Dönüşüm, Dijital Olgunluk, Bulanık SWARA, Stratejik Yol Haritası, Karar Destek Sistemleri, Organizasyonel Çeviklik, İnovasyon Yönetimi.