Türkiye'de finansal liberalizasyonun dış kaynak bağımlılığı üzerine etkileri


Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Dokuz Eylül Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, İktisat Ana Bilim Dalı, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2005

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: ADNAN KARADEMİR

Danışman: YAŞAR UYSAL

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

ÖZET Dünya ekonomisi 1990'lı yıllarda, Doğu Blokunun yıkılmasının da etkisiyle, hızlı bir küreselleşme sürecine girmiştir. Bu süreç 1980'li yıllarda önplana çıkan dışa açılma ve dış ticaretin liberalizasyonu uygulamalarına finansal liberalizasyonu da eklemiştir. Böylece mal ve hizmet ticaretinin yanısıra uluslararası sermaye hareketlerinde de liberal uygulamalar gündeme gelmiştir. Tüm bu gelişmeler, olumlu ve olumsuz yönleriyle, dünya ekonomisi ve ülkeler arası ekonomik ilişkileri yeniden yapılandırmaya başlamıştır. Bu gelişmeler, diğer ülkeleri olduğu gibi, Türkiye'yi de yakından etkilemiştir. Nitekim 1980 yılında dışa açık büyüme stratejisiyle dış ticaretin liberalizasyonu alanında önemli düzenlemeler gerçekleştiren Türkiye, 1989 yılında 32 sayılı Karar ile de sermaye hareketlerinin serbestleştirilmesini sağlamıştır. Kuşkusuz bu tür liberal düzenlemelerin hayata geçirilmesinde dışsal dinamikler kadar içsel dinamiklerde etkili olmuştur. Türkiye ekonomisinin 1989 sonrası finansal liberalizasyon sürecinden dış kaynak bağımlılığı boyutuyla nasıl etkilendiğini ortaya koymayı amaçlayan çalışmamız üç bölümden oluşmaktadır. Birinci bölümde öncelikle, finansal liberalizasyon kavramı ve ekonomik etkileri ile finansal liberalizasyona yönelik teorik yaklaşımlar ele alınmıştır. Bu bölümde ayrıca, finansal liberalizasyon ile dış kaynak bağımlığı arasındaki ilişkiler teorik düzeyde değerlendirilmiştir. İkinci bölümde, Türkiye'de liberalizasyonun gelişimi; birinci liberal dönem (1923-1929), ikinci liberal dönem (1950-1960) ve üçüncü liberal dönem (1980 sonrası) olmak üzere üç alt başlık altında incelenmiştir. Çalışmanın üçüncü ve son bölümünde ise Türkiye'de 1989 sonrası dönemde gerçekleştirilen finansal liberalizasyonun dış kaynak bağımlılığı üzerine etkileri ilgili göstergeler ve ekonometrik analizler yardımıyla ortaya konulmaya çalışılmıştır.