Sağlıklı yaşlı bireylere uygulanan bilişsel eğitim programının bilişsel fonksiyonlara etkisi: Randomize kontrollü bir çalışma

MERVE ALİYE AKYOL

Sağlıklı yaşlı bireylere uygulanan bilişsel eğitim programının bilişsel fonksiyonlara etkisi: Randomize kontrollü bir çalışma

Tezin Türü: Doktora

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Dokuz Eylül Üniversitesi, Sağlık Bilimleri Enstitüsü, İç Hastalıkları Hemşireliği Ana Bilim Dalı, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2020

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: MERVE ALİYE AKYOL

Danışman: ÖZLEM KÜÇÜKGÜÇLÜ

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Amaç: Bu araştırma, bilgisayar tabanlı bir bilişsel eğitim programının sağlıklı yaşlı bireylerin bilişsel fonksiyonlarına etkisini incelemek amacıyla yapılmış randomize kontrollü bir çalışmadır. Yöntem: Çalışma ön-test son-test modelli olup, çalışmaya katılacak bireyler randomizasyonla belirlenmiş 28 kişi girişim ve 31 kişi karşılaştırma grubunu oluşturmuştur. Veriler Mini Mental Test, Öktem Sözel Bellek Süreçleri Testi, Wechsler Bellek Ölçeği Geliştirilmiş Formu Görsel Alt Üretim Testi, Sayı Menzili (ileri-geri) Testi, Semantik ve Fonemik Akıcılık Testi, Stroop Testi Çapa Formu, İz Sürme Testi, Çizgi Yönünü Belirleme Testi, Benton Yüz Tanıma Testi ve Boston Adlandırma Testi 15 Maddelik Kısa Form ile elde edilmiştir. Verilerin değerlendirilmesinde sayı, yüzde, aritmetik ortalama, ki kare, mann-whitney u, iki eş arasındaki farkın önemlilik testi ve wilcoxon testi kullanılmıştır. Bulgular: Uygulanan bilişsel eğitim programının, girişim grubunun anlık sözel bellek (p=0.001), basit dikkat (p=0.046), bilgi işleme hızı (p=0.004), sözel akıcılık (semantik akıcılık p=0.002, fonemik akıcılık p=0.004) ve görsel-uzamsal işlevleri (p=0.004) değerlendiren nöropsikolojik test puanlarında girişim öncesine kıyasla istatistiksel olarak anlamlı bir artışa yol açtığı gözlenmiştir. Kontrol grubunun öntest-sontest karşılaştırmalarında bir fark bulunmamıştır (p>0.05). Sonuç: Bu sonuçlara dayalı olarak bilgisayar destekli bilişsel eğitim programının sağlıklı yaşlı bireylerin bilişsel fonksiyonların artırılmasında kullanılabileceği düşünülmektedir. Anahtar Sözcükler: Bilişsel eğitim, sağlıklı yaşlanma, bilişsel fonksiyonlar.