Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti'nde bir devlet hastanesindeki kan transfüzyonu sürecinin iyileştirilmesi


Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Dokuz Eylül Üniversitesi, Sağlık Bilimleri Enstitüsü, Hemşirelikte Yönetim Ana Bilim Dalı, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2010

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: DERYA ERKOÇ

Danışman: ŞEYDA SEREN İNTEPELER

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Amaç: Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti'nde (KKTC) bir devlet hastanesindeki kan transfüzyonu sürecinin iyileştirilmesidir.Yöntem: Araştırma, tek gruplu yarı deneysel bir çalışmadır. İlk aşama, hemşire eğitimini ve durum değerlendirmesi yapılan 110 kan transfüzyonunu; II. Aşama, strateji geliştirilmesini (cep kitabı geliştirildi), geliştirilen stratejinin uygulanmasını ve yeniden durum değerlendirmesi yapılan 110 kan transfüzyonunu içermektedir. Toplam 220 uygulama örnekleme alınmıştır. Veri toplama aracı olarak ?Hasta Tanıtım Formu? ve ?Kan Transfüzyon Protokolü Uygulamalarına Yönelik Kontrol Listesi? kullanılmıştır. Verilerin analizinde tanımlayıcı istatistikler, Ki kare analizinin Monte Carlo yöntemi ve Fisher Exact Test'i kullanılmıştır.Bulgular: Yapılan çalışmada, ilk uygulama (eğitim) ve ikinci uygulamanın (cep kitabı) olumlu yönde bir artışa neden olduğu gözlenmiştir. İlk uygulama ve ikinci uygulama sonrası arasında istatistiksel olarak anlamlı fark bulunmuştur. Transfüzyon işlemi öncesi hastayı bilgilendirmeye yönelik uygulamalardan reaksiyon belirtilerinin anlatılması ilk uygulama sonrası %45.5, ikinci uygulama sonrası %90, hastadan onam alma ilk uygulama sonrası %9.1, ikinci uygulama sonrası %88.2 olarak gözlenmiştir. Transfüzyon işlemi sırasında kan buzdolabından çıktıktan sonra en fazla 30 dakika içerisinde kullanım oranı ilk uygulama sonrası %55.5, ikinci uygulama sonrası %98.2 gözlenmiştir. Kan aracılığı ile bulaşan hastalık testleri kontrolü ilk uygulama sonrası %35.5, ikinci uygulama sonrası %90.9 saptanmıştır. İlk 15 dakika 15 ml, kalan kısmı en fazla 4 saatte gidecek şekilde düzenlenmesi ilk uygulama sonrası %73.6, ikinci uygulama sonrası %88.2 belirlenmiştir. Transfüzyon işlemi sonrasında kan transfüzyonunun bitiş saati kayıt edilmesi ilk uygulama sonrası %29.1, ikinci uygulama sonrası %90.9 gözlenmiştir. İlk uygulama ve ikinci uygulama sonrası reaksiyon belirtilerinin tüm uygulamalarda saptandığı bulunmuştur.Sonuç: Transfüzyon işlemi öncesi, sırası ve sonrası uygulamalarda olumlu yönde bir iyileşme gözlenmiştir. İyileştirme için ilk uygulama olan eğitimin yeterli olmadığı, sonrasında ek iyileştirme olarak uygulanan cep kitabı ile protokol uyumunun arttığı belirlenmiştir. Transfüzyon işlemi öncesinde, ilk uygulama sonrası %42, ikinci uygulama sonrası %86; transfüzyon işlemi sırasında, ilk uygulama sonrası %64, ikinci uygulama sonrası %93; transfüzyon işlemi sonrasında, ilk uygulama sonrası %45, ikinci uygulama sonrası %72.8 oranında iyileşme meydana gelmiştirAnahtar Kelimeler: Kan, kan transfüzyonu, hasta güvenliği, hemşire, süreç iyileştirme